Laatst las ik een artikel waarin Nederlanders als volgt worden omschreven:
‘ “we” zijn een raar, roekeloos volkje geworden, op zoek naar kicks en sensatie.’

Misschien dat het zelfde geldt voor ons als we luisteren naar een preek.
Want tegenwoordig willen mensen graag dat de preken hun iets doen.
Natuurlijk is dat begrijpelijk en ik kan daar weinig verkeerds van zeggen.
Preken moeten emotioneel raken. Maar preken dienen ook intellectueel uitdagend zijn.
Toch wil men ook graag iets nieuws leren, of geprikkeld worden

om ergens verder over na te denken of er verder op te studeren.

Het geloof is dus een zaak van het hart.
Maar in de Bijbel is het hart de plek waar gevoel én verstand samenkomen.
Een preek moet daarom zowel het verstand als het gevoel aanspreken.
Een dorre dogmatische verhandeling zonder beroep op het gevoel is geen preek.
Maar een emotioneel beladen verhaal dat je tot tranen toe roert,
brengt je uiteindelijk geen stap verder als het niet gebaseerd is
op een betrouwbare uitleg van wat er in de Bijbel staat.

Om te beginnen moet elke preek volgens mij gebracht worden met de pretentie:
‘Zo spreekt de Heer!’
niet te veel afzwakkingen tot het niveau van ‘ik denk, ik vind, volgens mij,’ enzovoort.
Natuurlijk zijn er soms meerdere interpretaties mogelijk
van een bepaald Bijbelgedeelte en dat mag je noemen in de preek.
Een de dominee is een feilbaar en zondig mens die niet boven de gemeente staat
en het is goed als hij dat ook op de preekstoel laat zien.
Maar de boodschap die hij brengt, moet uiteindelijk toch gebracht worden als Gods Woord:
‘Dit is Gods bevel! Dit is wat God van ons vraagt!
En wie hieraan ongehoorzaam is, is ongehoorzaam aan God!
Wie dit niet gelooft, gaat verloren!’
Dat is een enorme lading.
Maar zonder die lading, is de preek niet meer dan een menselijk praatje
waar je een positieve of een negatieve mening over kunt hebben,
maar dat je gemakkelijk naast je neer kunt leggen.

Verder moet een preek echt een preek van nu zijn.
In de eerste plaats qua taalgebruik. Geen ouderwetse taal.
De boodschap moet begrijpelijk zijn voor iedereen die modern Nederlands verstaat.
Maar in de tweede plaats moet een preek ook ingaan
op de vragen en problemen waar mensen nu mee zitten.
Maar dat moet wel gebeuren zonder water bij de wijn te doen.
En met gezag.
Een predikant mag best begrip tonen voor het feit dat kerkmensen
het tegenwoordig moeilijk vinden om zich in hun leer en leven te houden
aan duidelijke Bijbelse normen.
Maar hij moet die normen wel onverkort blijven verkondigen als Gods wil.
Hij moet niet bang zijn om de confrontatie aan te gaan
met het moderne levensgevoel en met populaire opvattingen.

En daarbij is het belangrijk dat een predikant duidelijk en concreet is.
Geen vage termen, om vooral geen ergernis te wekken.
Noem de dingen bij de naam!
Want anders laat je de gemeente in de kou staan.

Wordt vervolgd…