Laatst was ik voor een concert in een voormalig kerkgebouw in Zwolle. Voormalig, omdat de Protestantse Gemeente Zwolle enige tijd geleden een aantal kerkgebouwen heeft verkocht. In een van die gebouwen, de vroegere Bethlehemkerk,
is tegenwoordig een horecagelegenheid gevestigd. In het gebouw zelf zijn nog heel wat elementen aanwezig van het vroegere interieur: onder andere een kansel en een kerkorgel. Kunstenaars hebben gemeend het publiek te moeten herinneren aan het vroegere gebruik van het gebouw door op de wanden een aantal schilderingen aan te brengen onder het motto ‘de devotio postmoderna’ met een knipoog naar de onder meer in Zwolle gevestigde spirituele en reformatorische beweging in de katholieke kerk (sic!) van de Moderne Devotie (Latijn devotio moderna). Bekende exponenten van deze beweging zijn Thomas a Kempis en Geert Grote.
Een van de resultaten van de Moderne Devotie is dat er weer meer gerichtheid kwam op, meer bezinning ontstond voor, de relatie van de mens met God.
En nu dus De Devotio Postmoderna. Met nadruk moet er een link worden aangebracht met het christendom getuige enkele wandschilderingen zoals Groet aan de Heilige Drie-eenheid en Christus Koning en Fransiscus preekt voor de dieren. Maar in schril contrast staat daar een bierglas met verschaalde inhoud op de preekstoel, hangt er een galerij van jaren prinsen carnaval tegenover de kansel en staat er een enorme toog waar je je drankjes kunt bestellen in de vroegere kerkzaal.
Maar de Devotio Postmoderna is de verbinding met ‘boven’ kwijt. Tekenend daarvoor is de stekker die los naar beneden bungelt van de kansel en waar hoog in het gebouw een afbeelding hangt van een bewolkte hemel met de titel The cloud of unknowing.
Tsja, het kan verkeren
9 maart 2011 at 00:38
Mooie symbolische associaties. Vooral die bungelende stekker. Met je eens: zonder stroom geen energie en zonder Contact geen Licht! Misschien beseft de postmoderne mens toch diep van binnen dat achter de wolken (clouds of unknowing) toch af en toe de zon doorbreekt? Hoe sluiten we aan bij dát besef? En ook: wat kan die andere wijze van beseffen óns leren?
9 maart 2011 at 13:03
Ha Theo, Dank voor je reactie. Ja, hoe we de postmoderne mens moeten bereiken dat is belangrijk issue en ik weet zeker dat we goed van elkaar kunnen leren. Mijns inziens kan de inrichting van de Bethlehemkerk daar zelfs aan bijdragen. Misschien door naar aanleiding van de schilderingen een gesprek op gang brengen over het gebouw zelf?
9 maart 2011 at 13:12
Misschien kunnen we als Protestantse Gemeente Zwolle iets in de Betlehemkerk doen zoals binnenkort in Gouda gebeurt: laagdrempelig cultureel en toch met een boodschap. Ik doe de PR, Han Wilmink vragen we voor de catering en jij de preekstoel op 😉