Mieren zijn er in het land van de Bijbel en in ons eigen land. We zien ze vooral in de zomer.
Het zijn kleine beestjes, die vol ijverig bezig zijn om voedsel naar hun nest te brengen.
We kunnen ons er over verbazen dat de mieren zo sterk zijn.
In verhouding tot hun eigen gewicht kunnen ze zware dingen verplaatsen.
Al zien we nog geen mier, dan nog kunnen we aan de kleine korrels grond
tussen de tegels en stenen hun aanwezigheid opmerken.
Wie een mier over zijn arm voelt kruipen, weet dat dit irriteert.

Mieren, ze horen er voor ons besef bij, zonder dat ze veel bijdragen aan ons menselijk leven.
De Bijbel wil ons brengen tot verwondering ook over dit insect,
de Schepper van dit beestje en zijn boodschap. We kijken dus met aandacht naar de mier.
De Spreukendichter stuurt ons op weg naar de mier.
We hoeven dan geen verre reis te maken. Ze zijn achter ons huis te vinden.
Als we dan een mier, meestal meerdere mieren, gevonden hebben
roept de tekst ons om met aandacht te gaan kijken naar dit beestje.
Goed bekeken is dit kleine beestje al een wonder op zichzelf. Het kopje, het lijfje en de pootjes.
Wie dit beestje onder een microscoop legt verbaast zich nog meer. Hoe mooi, hoe kunstig.  Vakmanschap, door God geschapen.
Deze beestjes zijn vol ijver bezig. Niet eentje zit er stil. Ze zijn constant in beweging.
We spreken wel over een bezige bij, maar dat geldt evengoed een mier.
In de zomerperiode zorgen ze voor voldoende voedsel voor de winterperiode.
De ijver van de mieren brengt me bij de ijver van Jezus.
Van Hem lezen we, dat Hij altijd leeft om te bidden voor hen, die door Hem tot God gaan.
Hij is altijd bezig met dat grote werk. Wat een bemoediging.

Behalve dat we opgeroepen worden om te letten op de mieren,
spreekt de tekst ook van wijs worden. We begrijpen wel wat hij bedoelt.
De les van de mier is, dat we onze luiheid achter ons laten en ijverig zijn
in de taak, die we van God ontvangen hebben.
Zo gebruikt God het beeld van de mier. Hij geeft ons onderwijs door dit diertje.
Bij het overdenken van deze tekst vinden we nog een wijze les bij de mieren.
Een les, die we hard nodig hebben in onze tijd.
Mieren leven niet afzonderlijk, maar in een groep, in een volk.
Juist het samenleven maakt, dat een mier kan bestaan en voort bestaan.
De eendracht van dit volk maakt hen sterk.
Wie op de plaats van een mier let, te midden van het mierenvolk,
die merkt dat elke mier een eigen plaats en taak heeft in de kolonie.
Hoe groot is de onderlinge samenwerking!
Alle mieren functioneren zo, dat ze de opbouw en het voortbestaan van de groep dienen
en daardoor hun eigen welzijn.
Niet het eigen belang, maar het gemeenschappelijk belang staat voorop.
Zonder gedoe.

Begint het al te kriebelen?

 

Vorming, vernieuwing van ons karakter,
dat is waar het in de Bijbel vaak om gaat.
Jakob, Mozes, David,
stuk voor stuk kenden ze tijden waarin ze werden gevormd, gekneed.
En woestijnperioden, in tegenslagen en beproevingen, soms vele jaren lang.
Zo ontwikkelden ze het karakter dat ze nodig hadden
om hun roeping te vervullen en tot hun bestemming te komen.

Het is ook een belangrijk inzicht in het bedrijfsleven
In het beroemde boek ‘De zeven eigenschappen voor succes in je leven’
van managementgoeroe Stephen Covey
– die vooral inzet op het vlak van effectief leven en werken – staat:
‘wil je duurzaam succes hebben, focus dan op wie je bent als persoon.
Werk aan de ontwikkeling van je karakter.
Aan integriteit, aan loyaliteit, aan waarachtigheid.’
Duurzaam succesvol zijn, zegt ook Covey. Het is een kwestie van karakter.

Jezus mocht eerst opgroeien en gevormd worden.
‘Het kind groeide op, werd sterk en was begiftigd met wijsheid;
Gods genade rustte op hem.
Jezus groeide verder op en zijn wijsheid nam nog toe.
Hij kwam steeds meer in de gunst bij God en de mensen.’
Bij Jezus zien we dat juist Gods Geest zich bezig houdt met de vorming van karakter.
Als Jezus bij zijn doop in de Jordaan de Geest ontvangt
is het volgende wat we lezen dat diezelfde Geest
hem in de woestijn leidt voor een proces van beproeving, loutering.
Een karaktertest van maar liefst 40 dagen lang.

Jezus zelf is ook heel bewust bezig met karaktervorming.
Hij neemt mensen mee in een andere manier van leven.
Hij richt daarvoor geen klaslokaaltje in de lokale synagoge
maar vormt een leefgemeenschap.
Trekt intensief op met een kleine groep mensen
en door met elkaar op te trekken, samen door ervaringen heen te gaan,
en met vallen en opstaan vindt een proces plaats van karaktervorming.

Jezus noemt de Geest ‘een andere helper’
en wat hij bedoelt is:
Hij wil net als ik met je door alle dingen heen trekken
en werkelijk alles wat je meemaakt,
de kleinste dingen van iedere dag,
het zijn leermomenten, groeimomenten.
En ik wil erbij zijn, bij al die momenten
en stapje voor stapje je leren
hoe je in de stijl van Jezus om kunt gaan met wat er op je pad komt.

Misschien zit je erover na te denken en klinkt het je allemaal te maakbaar.
Je kunt zeggen: er is toch ook van alles wat invloed heeft op mijn karakter
waar ik weinig of geen invloed op heb?
Daar zit wat in. Je startpunt wordt sterk bepaald door anderen.
Je krijgt al van alles mee in je DNA.
In de opvoeding zetten anderen al een stempel op je.
Je kiest zelf niet je beginpunt, wat je meekrijgt.
En wellicht begin je in sommige opzichten aan een achterstand.
Maar bij karaktervorming draait het niet zozeer om waar je start, of waar je nu bent.
Maar veel maar om waar je heen gaat.
Je hebt de keuze waardoor je je laat leiden en vormen.

Er zit zeg maar een God-factor in en een mens-factor.
De God-factor is dat de groei zelf buiten mijn bereik ligt
De groei zelf kan ik niet realiseren.
Dat is aan Gods Geest.
Geestelijke groei is in de kern een geschenk dat je ontvangt.
Het is een vrucht van de Geest.

Tegelijk zit er ook een mensfactor aan.
Je kunt wel de juiste voorwaarden scheppen
waarin de groei kan plaatsvinden en doorzetten.
Zorgen voor voldoende voeding en zonlicht.
Zorgen dat er genoeg ruimte is, onkruid verwijderen.
Zo je leven inrichten dat je Geest niet in de hoek duwt
maar dat Geest steeds ruimer gaat wonen in je
en steeds meer vrij spel krijgt om diep in je binnenste te gaan schrijven
zodat je steeds meer wordt waar je voor bedoeld bent:
Een leesbare brief van Christus.

 

Deze gelijkenis zegt namelijk ook iets over het leven.
Letterlijk zijn de gelijkenissen die Jezus hier,
aan het einde van het evangelie vertelt,
gelijkenissen van het Koninkrijk.
Het leven zoals God het bedoelt, het leven zoals het zou moeten zijn,
kunnen zijn, wordt door Jezus getekend in verhalen
die uit het leven zelf gegrepen zijn.
Verhalen die ieder begrijpen kan,
maar die toch ook weer verborgen diepten hebben.

Hoe dan ook,
de gelijkenis van de talenten is het verhaal van het vertrouwen
dat de heer (de Heer) in zijn mensen stelt.
Ieder naar wat hij of zij aankan.

Waarom groeit het bezit van de eerste twee knechten?
Omdat zij er mee de wereld in gaan.
Omdat zij zich onder de mensen begeven;
handel en wandel en wat al niet meer – het wordt verder niet uitgelegd.
Maar vertrouwen groeit als vertrouwen wordt gedeeld.
Zo is het menselijk leven.
Samen kun je meer; kun je meer dan je dacht aan te kunnen.

Dat doet die derde nu juist niet.
Hij durft de deur niet uit.
Hij begraaf het bezit en kruipt zelf het liefste weg.
Hij blijft alleen, verlegen met zijn bezit,
vertrouwen dat niet wordt gebruikt,
maar omslaat in wantrouwen en angst.

Je krijgt niet meer dan wat je aankan.
Of dat altijd zo is?
Het is moeilijk, eigenlijk onmogelijk,
om dat in zijn algemeenheid te zeggen,
laat staan dat jij dat voor een ander invult.
Misschien kun je het zo zeggen:
het is niet altijd dat je krijgt wat je aankan,
maar het is vaak wel: wat je krijgt, dat kun je aan.
Dat ontdek je pas gaandeweg en achteraf.
Maar dan moet je wel durven gaan.
De derde knecht kan dat niet.
Hij wordt verlamd door angst.
Zo jammer. Tandenknarsend.

Daarom is de boodschap:
Laat je niet verlammen door de angst.
Vertrouw op de Heer, die jou zijn vertrouwen geeft.
Hij weet wat jij aankan.
Hij ziet altijd meer in jou dan jij van jezelf geneigd bent te denken.

Durf daarop te vertrouwen.
Dan zal jouw vertrouwen zich vermenigvuldigen,
in het contact met anderen,
in de zorg en wederzorg,
in hoe mensen voor elkaar bestaan en elkaars bestaan verlichten, verrijken.

Jullie zullen horen dat er oorlog is, of dat er oorlog komt. Maar je moet daar niet van schrikken.             Want dat moet allemaal gebeuren, maar het is nog niet het einde.

Mattheüs 24 : 6

 

De oorlog in Oekraïne is al enige tijd bezig.
En de gebeurtenissen volgen elkaar snel op.
Hoe zal Oekraïne eraan toe zijn, als u dit leest?
Ook de Europese verkiezingen draaien onder andere om dit thema.
Hoe kan Europa zich weren tegen een oorlog en desinformatie.

Over één ding is de Bijbel duidelijk:
oorlogen zijn tekenen van het naderende einde van de wereld.
De profeten zeiden het al en Jezus, de ware Profeet,
zegt het ook in zijn rede over de laatste dingen.
Oorlog betekent heel veel.
Leugenachtigheid, verraad, haat, onderdrukking, vernietiging, moord.
En dat in massale vorm.
Het is de terugkeer van de chaos
en de verdwijning van de mogelijkheid
om te leven en samen te leven.
Het is de vernietiging van Gods goede schepping
door de totale uitbraak van het kwaad.
Maar hoe erg ook, het kan niet anders.
Het zijn de laatste consequenties van de in de zonde gevallen
en van God afgevallen mensheid,
die voor die val en afval de verantwoordelijkheid
en het oordeel moet dragen.
Blijkbaar moet dat.
‘Want dat moet allemaal gebeuren.’
Hoe onbegrijpelijk ook.
Het is de weg van Gods gerechtigheid.
Tot het einde toe.

Een oorlog maakt je vreselijk angstig.
Ieder moment kan de dood en verderf zaaiende bom op jou vallen.
En een bericht over een oorlog geeft al onrust.
Je denkt aan de doden, gewonden, hongerenden, daklozen, vluchtelingen.
Mensen zoals jij.
Hoe dichter bij het is, hoe meer onrust het geeft
en helemaal als het je eigen volk betreft.
Wie te midden van luchtalarm, geluiden van bominslagen,
in puin geschoten flats leeft, kan niet anders denken dan:
dit is het einde.
Het definitieve einde van alles.

Maar ’weest niet verontrust, dit is het einde nog niet.’
Bij God is het einde het nieuwe begin.
De herschepping van alle dingen.
Zijn Rijk van vrede en gerechtigheid.
Oorlogen zijn de geboorteweeën van de nieuwe tijd.
Het einde van Jezus, zijn dood aan het kruis
als veroordeelde misdadiger,
was het nieuwe begin: zijn opstanding.
Dat is de garantie dat het einde niet een oorlog is,
maar de vrede, niet de dood is, maar het eeuwige leven.
God belooft Zijn toekomst voor Zijn kinderen,
die in Jezus de Verzoener van hun zonden zien.
Dat is het einde.
Het einde is goed bij Hem.
Kijk niet vreemd op van oorlogen.
Wees dus niet verontrust en angstig.
Maar houd moed, houd hoop.
Hoop op Hem, die de Alfa en de Omega is:
het begin en het einde.

 

Ligt het ook niet een beetje aan die heer zelf?
Waarom maakt hij dat onderscheid?
Doet hij ook aan oneerlijke verdeling?
Dat zou je denken,
maar bij het begin staat meteen al iets waar we makkelijk over heen lezen,
dat een aanwijzing geeft, waarom die heer het zo verdeelt.
Er staat dat hij ieder geeft, naar wat hij aankon.
Dat betekent:
Hij houdt rekening met ieders kunnen en stelt dáár de verdeling op af.

Niemand wordt overvraagd.
Ieder krijgt zijn deel.
Alle drie worden op dezelfde manier behandeld,
ook al krijgen ze ieder wat anders in beheer.
Alle drie krijgen ze het vertrouwen van hun heer,
en daar gaat het om.

Het is niet zo belangrijk dat de één meer krijgt dan de ander;
het beslissende is het vertrouwen dat de eigenaar in zijn dienaren stelt.
Hij vertrouwt hun zijn bezit toe
Hij geeft als het ware zichzelf uit handen
ieder naar wat hij aankon.
Hij kent immers zijn personeel.
Hij weet wat hij aan ze heeft.
Hij weet wat ze wel en niet aan kunnen.

Daarom is de teleurstelling aan het einde ook zo groot,
als die derde dienaar met datzelfde ene talent
dat hij gekregen heeft aan komt zetten.
De heer wordt zo kwaad dat hij hem dat weinige ook nog afpakt.
Ja, het wordt nog bonter,
hij wordt een nutteloze dienaar genoemd.
‘Gooi hem eruit, in de uiterste duisternis, waar men jammert en knarsetandt’.
Is dat niet zwaar overdreven?
Had dat niet anders gekund?

De teleurstelling moet wel diep zitten.
Of misschien moet je zeggen,
die heftige reactie laat zien dat het niet iets onschuldigs is wat hier gebeurt.
Is de heer zo boos,
omdat hij dacht dat hij zijn mensen kende
en nu moet ontdekken dat hij zich toch heeft vergist?
Heeft hij het zelf verkeerd ingeschat en is hij daardoor geïrriteerd geraakt?

Daar kun je je ook iets bij voorstellen, maar daar zegt het verhaal niets over.
Als je er langer naar kijkt, dan blijft er altijd meer te raden over

Hemelvaartsdag

 

Macht is een ingewikkeld thema.
Mensen streven ernaar.
Wie macht heeft, is geneigd om anderen naar zijn hand te zetten.
In je eigen voordeel.
Of in lijn met wat jij denkt dat het beste is.
Het werkt verslavend.
Maar het roept ook verzet op als iemand zijn macht inzet.
De verhalen van machthebbers worden met wantrouwen gevolgd.
Je gelooft niet dat dit het hele verhaal is.
Wat probeert iemand echt te bereiken?
Politici proberen erachter te komen wat er gebeurt.
Vooral als het fout gaat.
Wie is waar verantwoordelijk voor?
De Tweede Kamer moet de regering toch controleren?
Journalisten vragen door, zoeken het uit, leggen verborgen verhoudingen bloot,
onderzoeken wie er rijker van wordt.
Macht is een ingewikkeld thema.
Wie of wat trekt er achter de schermen aan de touwtjes?
En kan ik dat vertrouwen? Waarom?
Of waarom beter niet?

Hemelvaartsdag draait om macht.
Onze Heer Jezus Christus heeft de hoogste macht gekregen.
God heeft hem de plaats aan zijn rechterhand gegeven,
lezen we in de Bijbel.
Alles heeft God aan de voeten van Christus gelegd.
‘Mij is alle macht gegeven in hemel en op aarde,’

Hemelvaartsdag, waarop de macht in de wereld definitief gekanteld is,
brengt ons tot het gebed om het beter te begrijpen.
Om beter zicht te krijgen op Gods werk.
De wonderlijke gebeurtenissen van die dag toen Jezus opsteeg,
die wekken nieuwsgierigheid.
Wat gebeurde er? Wat gebeurde er echt?
Wat betekent het dat Hij alle macht heeft?
Maar laat Hemelvaartsdag je niet alleen tot gebed voor de kerk brengen.
Want gebed helpt je om zelf je weg te zoeken.
In de brieven van Paulus komen vaak geloof, hoop en liefde voor.
Als een prachtige samenvatting van de nieuwe levensstijl in Christus.
Een onafscheidelijke drietal.
Maar Paulus begint eerst met danken voor het geloof en voor de liefde.
Maar waar blijft de hoop?
Waar blijft de hoop?
De zekerheid van de bestemming?
Het anker in de hemel?
Het kompas voor je route?
Kennelijk blijft die achter.
En niet alleen bij Paulus, denk ik.
Het gebed om meer zicht op Gods werk is daarop gericht.
Dat je goed zicht blijft houden op de heerlijkheid die komt.
Dat je weet waar het op uit loopt.
Dat je besef hebt van Gods macht.
En je laat meenemen door zijn kracht.
Dan leer je wat belangrijk is.
Dan wordt niet alleen geloof en liefde,
maar ook de hoop een krachtbron voor je leven.

Wie trekt er achter de schermen aan de touwtjes?
Jezus Christus, je Heer, onze Koning!

 

De musical Jesus Christ Superstar
viel laatst weer behoorlijk in de prijzen, dit keer bij de Musical Awards 2024.
Deze musical – die oorspronkelijk in 1971 voor het eerst het levenslicht zag –
werd door de jaren heen een aantal keren in Nederland op de planken gebracht.

Waar vroeger de gemiddelde christen niet gezien wilde worden,
is tegenwoordig de tone of voice van de christenen een stuk milder geworden.
Er is een ook open en soms zelfs ronduit positieve houding
tegenover de musical vanuit veel christelijke media.
Je ziet daarin een verandering ten opzichte van weleer.
De vraag kan gesteld worden waarom dit zo veranderd is?

De Jesus Christ Superstar van 2024 is niet de Jesus Christ Superstar
die eerder in Nederland werd opgevoerd.
De insteek is net even weer anders dan in oudere versies.
Zo is deze uitvoering ‘rauwer’, aldus het Nederlands Dagblad
en sluit het meer aan op de moderne tijd.
Maar is er inhoudelijk ook veel veranderd?
Is het verhaal bijvoorbeeld nu wel Bijbels te verantwoorden
en wordt aan de goede boodschap van Jezus
en zijn verlossing en genade nu wel recht gedaan?
Is dat waarom de reacties zo open en positief zijn?
Het antwoord daarop moet ‘nee’ zijn.
Zo is er ook in deze editie een romantische spanning
tussen Jezus en Maria Magdalena
en Judas is nog steeds een soort van ‘held’
waar de makers begrip en een zekere sympathie voor proberen te kweken.
Maar wat een groter en meer fundamenteler probleem vormt
is dat het evangelie er niet in zit, ja, dat het zelfs verdraaid wordt.
Zo gaat het nergens over zonde en vergeving.
Ook sterft Jezus niet aan het kruis en dientengevolge is er ook geen opstanding.
Als er in Jesus Christ Superstar iets van een ‘evangelie’ wordt verkondigd
is dat geen Bijbels evangelie.

Wat is er dan veranderd?
Wat wel is veranderd is het Nederlandse christendom.
Zoals ik al eerder schreef dat je als christen
vroeger niet naar deze voorstelling ging vanwege de aard en inhoud,
is het nu best interessant om voor de verandering
het verhaal van Jezus uit dit perspectief te bekijken.
Dat kan dan verrijkend werken voor je eigen visie en geloof.
Ook willen we vandaag minder stellig zijn met ons oordeel,
want wie weet wat voor goeds deze musical
nog kan uitwerken bij mensen?
Misschien komen er wel mensen dichterbij God
of raken ze geïnteresseerd in geloof en Jezus door de voorstelling.
Daar kun je toch niet tegen zijn!
En natuurlijk, daar zit allemaal wel wat in,
ware het niet dat in Jesus Christ Superstar van 2024
nog steeds het evangelie zelf wordt verdraaid en aangetast.
En zoals Paulus ons al leert
moeten we elke evangelie dat niet overeenkomt
met de Bijbelse onderwijzing daarover, pertinent en volledig afwijzen:
‘er is geen andere waarheid!
Mensen brengen jullie in de war.
Zij willen van alles veranderen
aan het goede nieuws over Christus.
Maar wat ik verteld heb, is de waarheid.
Als iemand iets anders vertelt,
dan zal hij door God gestraft worden. ’ (Galaten 1: 7-8)

 

Heel worden is geen groots en eenmalig gebeuren.
Het is nooit af.
Ook dat zien we bij Jakob.
Net voor Pniël had hij nog een sluwe strategie uitgezet
om zijn broer gunstig te stemmen.
Hij had een hele stoet aan geschenken vooruit willen sturen
en ook zijn vrouwen en kinderen voorop willen laten gaan.
Zijn minst favoriete vrouw en kinderen voorop,
zijn lievelingen daarachter.
Om tenslotte zelf als allerlaatste zijn broer onder ogen te komen.

Maar na Pniël laat Jakob zijn handige, manipulatieve plannetjes varen.
Hij verstopt zich niet langer voor wie dan ook.
Er staat:
‘Zelf liep hij voor iedereen uit en terwijl hij zijn broer naderde
boog hij zevenmaal diep voorover.
Ezau rende hem tegemoet, sloot hem in zijn armen en kuste hem.
Beiden huilden.’ (Genesis 33,3-4)
Ik moet hierbij sterk denken
aan de terugkeer van de verloren zoon.
In Lukas 15,20 staan soortgelijke woorden:
‘Zijn vader zag hem in de verte al aankomen.
Hij kreeg medelijden en rende op zijn zoon af,
viel hem om de hals en kuste hem.’
Jakob is hier als de verloren zoon
die na een jarenlange ballingschap eindelijk thuis komt.
Ezau vervult hier de rol van de barmhartige.
Hij ziet hem aankomen, rent hem tegemoet, omarmt hem,
kust hem en huilt om hem en met hem.

 

We gaan verder met het thema tweestrijd:

Bij Paulus, Jezus en Jakob zien we een tweestrijd.
Paulus lijkt te stikken in zijn tweestrijd en zegt:
‘Wie zal mij, ongelukkig mens, redden uit dit bestaan.’
Maar hij vindt een tweede adem
als hij zich in zijn tweestrijd wendt naar zijn God:
‘God, zij gedankt, die ons redt door Jezus Christus, onze Heer.’ (Romeinen 7,24-25)
Zo verzoent Paulus zich met zijn gebroken bestaan.
En begint hij aan de mooiste, meest krachtige passage die hij ooit heeft geschreven.
Romeinen 8 dat uitloopt op de vaststelling dat niets,
ook geen enkele tweestrijd,
ons zal scheiden van de liefde van God in Christus Jezus onze Heer.

Jezus wordt innerlijk verscheurd door tweestrijd.
Hij kruipt als een worm door het stof in bloed, zweet en tranen.
Hij hervindt zichzelf als hij zich in zijn tweestrijd
tot driemaal toe wendt naar zijn hemelse vader.
‘Abba, Vader’, horen wij hem bidden in de nacht.
Zo richt hij zichzelf op en zegt daar in Getsemané:
‘Sta op, laten wij gaan.’
Zo verzoent Jezus zich met zijn weg.
Met het kruis dat Hij zal dragen.

En ook bij Jakob gebeurt iets van heelheid juist
in de ontmoeting met de ander.
Eerst wordt hij gedwongen God in de ogen te kijken bij Pniël.
En daarna kijkt hij Ezau in het gezicht.
En voor beide ontmoetingen gebruikt Jakob soortgelijke woorden.
Na Pniël zegt hij:
‘Ik heb God gezien, van aangezicht tot aangezicht en mijn leven is gered.’ (Genesis 32,30)
En als hij Ezau ontmoet:
‘Ik heb uw aangezicht gezien, alsof ik het aangezicht van God zag
en u bent mij goedgezind geweest.’ (Genesis 33,10)

Witte Donderdag

 

Iemand die begint om jouw voeten te wassen, komt dicht bij je.
Iemand komt jou je voeten wassen en dat moet je laten gebeuren.
Je hebt niet zelf meer de controle.
En je wilt graag de mens zijn die zelf handelt, die actief is.
Zelf handelen, zelf bepalen wat er gebeurt geeft je een gevoel van controle.
Jij bepaalt wat er gebeurt met je lichaam,
jij bepaalt wat er gebeurt met je leven.
Maar nu moeten de leerlingen toelaten dat Jezus hen aanraakt
en zoiets volstrekt ongewoons als het wassen van voeten bij hen doet:
Hij de leraar, de meester stelt zich op als dienaar.
Ook daar kunnen ze niet in ingrijpen, dat moeten ze ondergaan.
Als het mij was overkomen,
ik zou er zeer ongemakkelijke en verkrampt bij gezeten hebben.

Petrus – altijd Petrus – probeert er nog een eigen draai aan te geven.
Hij probeert meteen weer het initiatief te grijpen.
Hij probeert terug te komen in de rol van handelende en controlerende mens.
Hier vindt een reiniging plaats, denkt hij,
o, maar dan moeten ook mijn handen en mijn hoofd, roept hij.
Maar nee, Jezus wijst hem terug,
Petrus moet deze voetwassing ontvangen.
‘Alleen als je dit toelaat, kan je bij me horen’ zegt Jezus.

In het evangelie van Markus lees je hoe een vrouw olie uitgiet over het hoofd van Jezus.
Dat heeft iets van wijding en heiliging – een priester of een koning worden gezalfd –
en het heeft ook iets begrafenisachtigs,
want een dode wordt gezalfd om hem nog even de geur van het leven te laten houden.

In het evangelie van Johannes, wordt Jezus ook gezalfd.
Alleen in het evangelie van Johannes wordt niet zijn hoofd,
maar worden zijn voeten gezalfd.
Een vrouw zalft zijn voeten.
En in een intiem gebaar van liefde
droogt ze de voeten van Jezus met haar eigen haar.
De vrouw zalft hem – ze maakt hem de gezalfde, de Christus –
en ze bereidt hem voor op zijn begrafenis.
Als Jezus de voeten van zijn leerlingen wast,
dan doet hij iets soortgelijks als de vrouw aan hem heeft gedaan.
Hij geeft iets van wat met die zalving te maken heeft door.
Het is wel net anders, maar het staat in dezelfde lijn.

Jezus wast de voeten van zijn leerlingen.
Eigenlijk wast hij onze voeten.
Hij geeft ons op die manier iets van zijn zalving door,
hij betrekt ons bij zijn gang naar het kruis.
‘Als je dit toelaat, kan je bij me horen’ zegt Jezus.

Soms kom je op je eigen weg van lijden.
Je verliest een baan, je verliest gezondheid, een geliefde van je sterft.
Je kan je leven dan onaangedaan vervolgen.
Er gebeuren nu eenmaal nare dingen, maar ja, die gebeuren nu eenmaal.
‘Shit happens’.
Je parkeert ze, kadert ze in, dat was het en je gaat verder.
Je doet alsof er verder niets aan de hand is.
En dat vind je mooi want op die manier houd je je leven in je hand,
blijf je de mens die je was.

Maar je kan er ook anders in staan. Je kan het ook toelaten.
Het verdriet, het lijden het ongeluk in je leven
is niet iets dat geparkeerd staat,
je kan het toelaten als onderdeel van je leven.
Als iets wat ook bij je leven hoort.
Niet van: dat hoort nu eenmaal bij het leven.
Nee, in al zijn vreselijkheid hoort het bij jouw leven.
Is het daar onderdeel van geworden.

Maar het staat er niet alleen.
Het is onderdeel van het leven van Christus geworden.
Hij heeft je betrokken bij zijn gang naar het graf.
Hij heeft jouw voeten gewassen,
Hij heeft ze gewikkeld in zijn linnen doodsdoek
en je hebt het toegelaten.
Je bent met hem mee gegaan in zijn gang.
Oké, net even anders, het is niet jouw kruisiging,
maar je hebt in je eigen leven je eigen portie wel en dat is genoeg.

Jezus nodigt je uit, om jouw verdriet en de moeilijke dingen van jouw leven
te zien als iets dat te maken heeft met zijn lijden.
Het is jouw manier om zijn kruis te dragen
en zijn lijden is zijn manier om jouw kruis te dragen.
Hij nodigt je uit om jouw verdriet te zien
als iets dat net als zijn dood en lijden bij God terecht komt.
Met de belofte dat hij het verzorgen zal,
dat hij je vernieuwen zal als een mens van pijn en een mens van verdriet,
maar wel als Zijn mens, hersteld, herrezen.

En zoals het is tussen Christus en jou, zo is het tussen ons, als zijn leerlingen.
Wij gaan met elkaar om in de geest van dit voeten wassen.
Hij wast onze voeten en wij wassen de voeten van een ander.
We gaan met elkaar om in deze geest van dienstbaarheid.
En in het besef dat we elkaar zo betrekken
bij de gang van Christus door de dood en naar het leven.
Dat we zo elkaar dragen naar het leven.