Brandend Zand

Het KNMI heeft onze hoop op een laaglands sprookje weggevaagd: van een witte Kerst zal geen sprake zijn, hooguit van wat sneeuwresten die zijn blijven liggen van afgelopen week. Geen verse sneeuw deze Kerst en geen langgekoesterde en veel bezongen wereldvrede…

En toch, we mogen blijven hopen en vertrouwen op die oude belofte van Jesaja

Kent u de liefde die onze Heer Jezus Christus heeft gegeven: hij was rijk, maar is omwille van u arm geworden opdat u door zijn armoede rijk zou worden.

Het leesrooster van de kloostergemeenschap uit Taizé in Frankrijk dat ik dagelijks probeer te volgen heeft vandaag een tekst de twee brief aan de gemeente in Korinte. Had ik het er gister over dat armoede het sleutelwoord was voor de evangelielezing op Kerstdag; ook in de lezing van vandaag komt deze armoede weer terug.  Maar nu kun je armoede ook anders opvatten dan in mijn column van gister. Een grondbetekenis van armoede is ellendig, uitlandig. Jezus verliet zijn rijk om naar onze wereld toe te komen om ons in zijn rijk uit te nodigen. Zo worden wij in een klap rijk door rijksgenoten van Christus te kunnen worden.

Als dat geen rijke boodschap is…

Al enige tijd ben ik ook te vinden op Twitter. Mensen kunnen in 140 tekens zaken die ze aan hun ‘followers’ willen toevertrouwen op dit nieuwe medium zetten. Ik vind het leuk om te merken dat het nieuwe medium ook nieuwe creativiteit aanboort. Eén van die initiatieven is http://www.twitter.com/kerstverhaal waar het kerstverhaal in 140 tekens per bericht wordt doorgegeven. Soms gaat dit gepaard met een opmerking.

De opmerking van vandaag sprak me enorm aan:

Vaak kijken we als mens tegen de mogelijkheden en onmogelijkheden aan. God ziet dat anders. Daar kunnen wij wat van leren.

ik blijf dit een mooie gedachte vinden: Waar mensen denken dat wegen volledig afgesloten zijn en waar alle oplossingen hen uit handen zijn geslagen, daar blijf je je verbazen over God. Onmogelijkheden worden mogelijkheden en doodlopende wegen blijken toegang te geven aan nieuwe vergezichten.

Daar mogen we ons de komende tijd wel over nadenken, ons over verbazen en verwonderen.

Het is vrijdag 18 december en het lijkt er op dat de Climate Change Conference geen doorslaand succes zal worden. Er zullen hoogstens wat vage beloftes worden gedaan die op de volgende conferentie in Mexico zullen worden behandeld. De vraag die nu kan worden gesteld: is dit erg. Ja, misschien aan de ene kant wel: het zou mooi zijn geweest als er goede zaken besloten waren en er nu echt mondiaal actie werd ondernomen om aan de slag te gaan met de klimaatproblemen. Maar… even eerlijk: waren de verwachtingen ook niet echt te hoog gespannen  en was de ballon ook niet te veel opgeblazen. Het blijkt dat allerlei globale economisch-politieke machinaties sterker zijn dan de wil om veranderingen in gang te zetten.

Maar er is ook nog een andere kant die je niet uit het oog moet verliezen: wat de uitslag van de klimaattop ook mag worden en hoe je ook tegen klimaatproblemen mag aan kijken, of je nu tot het ene kamp of het andere kamp behoort…

de conferentie legt de vinger wel bij het feit dat het ons mensen niet van de plicht ontslaat om verantwoord met de ons gegeven aarde om te gaan. Ook al lijkt het er soms op dat een eenmansactie geen resultaat heeft, toch kunnen heel veel kleine druppels op een gloeiende plaat die plaat doen afkoelen.

In het kader van de jaarlijkse actie Serious Request van radio 3FM trekt binnenkort een aantal dj’s zich voor een periode van 6 dagen terug in het Glazen Huis om daar te vasten en 24 uur per dag radio te maken voor een goed doel. Boele Ytsma heeft het initiatief opgevat om deze actie ook een vervolg te geven in kerken onder de noemer Serious Churches. Serious Churches zijn kerken die solidair worden met de vastende dj’s in het Glazen Huis. Ytsma wil graag dat overal in Nederland in de nacht van woensdag 23 december op donderdag 24 december kerken open zijn en geld in te zamelen voor het project van de actie in het Glazen Huis.

Een goed initiatief vind ik: kerken zijn absolute kenners op het gebied van glazen huizen en ook altijd heel serious.

De Oosterhoutse kunstenaar Pieter Jonker haalt Jezusbeelden van hun kruis en plaatst ze in ‘verrassende’ situaties. Achter zijn raam staat nu een Jezus op de ski’s, ligt een Christus ontspannen op een handdoek onder de zon en hangt de zoon van God in de ringen.’Mooi toch?,’ zegt Jonker. ‘Jezus maakt aan het kruis altijd een trieste indruk; hij zit in een slachtofferrol. Maar zie hem hier in de ringen hangen: een oersterke vent. Ik wil mensen erover laten nadenken dat je ook op een andere manier naar Jezus kunt kijken.’ Het is niet zijn bedoeling mensen tegen de schenen te schoppen met zijn Jezusserie, al begrijpt hij dat sommigen bedenkingen zullen hebben bij zijn project. “Ik wil niet aanstootgevend zijn. Zoals ik het zie, schetst deze serie juist een wat milder beeld van Jezus.’

Op het eerste gezicht misschien wel een heel uitdagende manier om op een nieuwe wijze naar Jezus te kijken. Maar wanneer je het op de keper beschouwd heeft deze kunstenaar het evangelie van Jezus volgens mij niet helemaal begrepen. Jezus gang naar het kruis was geen resultaat van een ongelukkig leven, maar een zelfgekozen opoffering voor de mensen. Jezus als slachtoffer is mijns inziens dan ook geen goede voorstelling van zaken met betrekking tot het christendom. Juist doordat Jezus aan het kruis zijn leven gaf voor mij is Hij mijn held (en meer dan dat) en dan hoeft Hij niet in de ringen te hangen of te zonnen.

We gaan weer richting eind december. De tijd van het kerstfeest ligt weer in het verschiet. Als je de radio aanzet hoor je veel van die typische zoete decemberplaten zoals bijvoorbeeld Do They know it’s Christmas van Band Aid. Het is ook een tijd van valse romantiek die als sneeuwdeken over de mensheid wordt uitgerold om alle problemen en al het geweld voor heel even te vergeten.

In het kader van die valse romantiek valt mij het volgende bericht op:

HEIDELBERG – De wereld is er volgens Duits onderzoek dit jaar een stukje vrediger op geworden. Het Heidelberger Institut für Internationale Konfliktforschung (HIIK) telde dinsdag wereldwijd zeven oorlogen. Vorig jaar waren het er nog negen. In totaal telden de wetenschappers in 2009 nog 31 zeer gewelddadige conflicten. Een jaar eerder waren dat er 39.

Niet alleen de commercie geeft ons de valse romantiek; ook een wetenschappelijk instituut lijkt nu zijn steentje bij te dragen. Toch nog een kleine relativering als je bericht verder leest

Wel is het totale aantal conflicten gestegen van 353 vorig jaar tot 365 dit jaar, maar het overgrote deel daarvan is niet (meer) gewelddadig of heeft slechts sporadisch met geweld te maken (gehad), aldus het onderzoek.

Ik ben benieuwd: zou het een kwestie van definiëren zijn wat ‘gewelddadig’ is en hoe zou het voor de mensen zijn die toch nog te maken hebben die afnemende gewelddadigheden in de conflicten waar zij zelf deel van uit maken?

Draaien we ons zelf een rad voor ogen. Onwillekeurig moet ik dan altijd terugdenken aan die uitspraak peace for our time (vrede voor onze dagen). Dit is een uitspraak van de Britse premier Neville Chamberlain die hij deed op 30 september 1938 toen hij terugkwam uit Duitsland waar net met Adolf Hitler het Münchner Abkommen was getekend. In dit verdrag was overeengekomen dat Duitsland Sudetenland mocht hebben om de honger naar Lebensraum te stillen. We weten hoe de geschiedenis verder is gegaan.

Maar gelukkig: voor de komende dagen wordt ons in Nederland sneeuw beloofd; iets te vroeg voor kerst misschien maar toch…

Vanochtend las ik het bericht dat het schouwspel aan de hemel waar sterrenkundigen op hadden gehoopt, is in de nacht van zondag op maandag uitgebleven. In ieder geval op het strand van Katwijk, waar men anderhalf uur in de kou stond te wachten op vallende sterren.

Gek; ik moest in eens denken aan kerst: het was toen bij de eerste viering net andersom, niemand had toen zo’n hemels schouwspel verwacht en toch kwam het er!

In mijn vorige column schreef ik over de christelijke notie tot de opdracht van het rentmeesterschap. Ik schreef dit naar aanleiding van de start van de Climate Change Conference van de Verenigde Naties in Kopenhagen en van het feit dat een aantal christenen zich niet veel zorgen maakt  over de klimaatcrisis.

Dat ik er vandaag nogmaals aandacht aan besteed heeft zijn oorzaak in het een artikel in het Reformatorisch Dagblad. Daarin betoogt dr. Buitelaar dat we door het alarm over het klimaat de Schepper buitenspel zetten. In het artikel komt verder geen enkel argument naar voren die deze ‘hoogmoed’ verder bewijst. Hij wijst alleen maar op het feit dat mensen die het klimaat trachten te veranderen of te beheersen zich hoogmoedig gedragen jegens God.

Maar als we ons zorgen maken over het klimaat en daarover willen vergaderen en maatregelen willen initiëren om beter om te gaan met de onze gegeven schepping heeft dat volgens meer te maken met rentmeesterschap dan met beheersing en hoogmoed…