Brandend Zand

Kortgeleden zag ik iets opmerkelijks.

Het speelde zich af in een restaurant.

Daar zat een gezinnetje aan tafel: man, vrouw en twee tienerdochters.

Gezellig samen uit eten.

Maar wat was het opvallende?

Deze vier mensen spraken niet met elkaar en keken elkaar ook niet aan.

Ze keken allen schuin naar beneden, naar hun telefoon.

De tienerdochters, maar ook de ouders!

Het grappige is dat je zoiets alleen van een afstandje kunt zien.

Die mensen zelf realiseerden zich ongetwijfeld niet hoe hun samenzijn eruit zag.

Want dat is het lastige van een telefoon:

als je erop kijkt, zie je niet meer wat er om je heen gebeurt.

Wat voor signaal geef je dus af als je in gezelschap uitgebreid bezig bent met je telefoon?

In feite dit: ‘ik’ hoef je niet zo nodig te zien, iets anders is boeiender op dit moment.

Niet zo netjes!

Toch is het onbedoeld dat mensen dit signaal uitzenden, tenminste dat hoop ik.

Als je die ouders vraagt:

‘wie is er nu belangrijker, je dochter of dat laatste berichtje?’,

antwoorden ze ongetwijfeld ‘mijn dochter’.

Alleen, de virtuele wereld trekt harder dan je denkt!

‘Hier, nu kijken!’ roept elke ping van een ontvangen appje.

Het werkt zelfs zonder dat de telefoon je roept.

Automatisch pak je het ding als je even een leeg moment hebt.

En nooit voor niets, er is altijd wel iets te bekijken of om op te reageren.

Voor je contacten van vlees en bloed doet het echter weinig goed!

Ik dacht: zou het een niveau hoger ook zo werken?

De onrust van de virtuele wereld die wezenlijke contacten hindert in de ‘echte’ wereld….

Zou voortdurende onrust in ons leven evenzo het contact hinderen

in de meest wezenlijke wereld, die van God?

Jezus zegt ‘kom naar mij, jullie die vermoeid zijn en onder lasten gebukt gaan.

Dan zal ik jullie rust geven’.

Leg die telefoon maar opzij en probeer het!

Een kort gebed doet veel meer dan je denkt.

Onlangs stond het in de krant:
vijf minuten per dag helemaal niets doen
is buitengewoon goed voor de hersenen.
Vijf minuten – dat is toch heel weinig, dacht ik.
Wat kan dat nu voor verschil maken?
En trouwens, dat doet iedereen toch wel,
vijf minuten pauzeren ergens op de dag?
Maar nee! Het maakt dus wél verschil, zegt het onderzoek.
En de gemiddelde mens doet dit níet vanzelf.

Vijf minuten echt niets doen…
gewoon op een stoel zitten,
en ook geen TV kijken of mail checken
op je telefoon zitten of een tijdschrift pakken…
het is een luxe die we onszelf niet gunnen.
Ongelooflijk, als je erbij nadenkt, hoe we onszelf druk maken.
Ga het maar eens na bij uzelf, bij mij klopt in in elk geval wel.
Bijvoorbeeld je hebt een klus af en gaat koffie zetten.
Terwijl de koffie loopt doe je weer wat anders,
iets opbergen bijvoorbeeld.
En heb je je koffie, dan ga je er eens lekker voor zitten…
maar niet voor lang.
Binnen twee minuten ben je je post aan het openscheuren,
of ligt je telefoon in je hand.
Is het dan gek dat we aan het einde van de dag druk in ons hoofd zijn?
Zo druk bezig met ‘doen’ dat we niet toekomen aan ‘zijn’?
Het lijkt wel of we geen innerlijke vrede hebben, als je ons zo bezig ziet.

De Franse filosoof Blaise Pascal zei eens ongeveer dit:
de mensen zoeken, als ze niets te doen hebben, naar tijdverdrijf.
Want als ze een tijdje zouden stilzitten, zou hun bestaan hen aanvliegen….
Pascal was een christen, hij kon niet alleen scherp observeren.
Hij was ervan overtuigd: ware rust vind je bij God.
Maar Hem vinden doe je niet zolang je daar geen rust voor hebt…

Wat zou het heilzaam zijn als we eens zouden afkicken van de adrenaline.

Simpelweg de stilte zoeken.

Want in al die wervelende activiteiten vind je elkaar,

maar de stilte is de plaats waar God zich laat vinden.

Kerk-zijn moet niet op snelle sneakers beginnen, maar op je knieën.

Met ons gebed als de motor van alles.

Hoe doorbreek je deze vicieuze cirkel?
Zou daar misschien de kerk voor zijn –
een plek waar je vanzelf een tijdje stilzit
en niets ‘nuttigs’ doet?
Maar eens een paar weken proberen!

Laatst zat ik de lezen in een recente publicatie van paus Franciscus,

de encycliek ‘Laudato Si‘.

Wat moet een protestantse dominee nu met een pauselijke encycliek?

Ervan leren natuurlijk!

Dit boekje gaat namelijk niet over een punt

waar protestanten en katholieken veel verschillen.

Het gaat over de vraag hoe we met het milieu moeten omgaan.

Daar zegt de paus heel wijze dingen over.

Heel praktische dingen ook:

ik wilde zojuist de verwarming een tik geven

omdat ik het een beetje koud vond in huis,

maar op pauselijk advies

trok ik eerst maar eens een warm hemd aan…

Het mooie is dat paus Franciscus niet alleen de dingen zegt

waar iedereen het mee eens is,

zoals het belang van natuurbescherming

en het tegengaan van verspilling.

Hij peilt ook dieper.

Zo spreekt hij over de westerse landen (wij dus!)

die veel te veel energie en grondstoffen gebruiken.

Dan zegt hij niet alleen dat dat fout is,

hij wijst een onderliggende oorzaak aan.

Want, zo schrijft hij:

‘Hoe leger het hart van een persoon is,

des te meer behoefte heeft hij aan kopen, bezitten en consumeren’.

Met andere woorden, onder de milieuproblemen zit een moreel probleem.

Daarom zijn ze ten diepste niet op te lossen

met afspraken of nieuwe technologie.

Wat nodig is, is een heroriëntatie van onze maatschappij.

Een ‘vulling van het hart’!

Hoe je dat vind?

Hoe vul je het gat in je hart dat niet blijvend bevredigd wordt

door te shoppen of verre reizen te maken?

Alleen liefde vult een leeg hart.

Alleen liefde maakt een mens tevreden met minder.

En daarom zegt de paus zeer terecht:

onze maatschappij heeft het nodig te horen van die Ene,

die ons liefheeft als een vader.

Hij is te vinden!

Hij maakte deze mooie wereld,

Hij maakte ieder mens en vindt ook u van waarde.

Wie Hem kent heeft de diepste vrede.

Rust dan niet tot u Hem gevonden hebt.