Brandend Zand

De afgelopen tijden wordt onze aarde geteisterd door natuurrampen:                                                              bosbranden en overstromingen zijn niet uit het nieuws
en je wordt geconfronteerd met beelden die je niet onberoerd mogen laten.
De vervuiling van de lucht, de zee en de bodem;
de opwarming van het klimaat; het plunderen van de ecosystemen;
de roofbouw van de schepping; de massaconsumptie van dieren.
Het mag ons niet koud laten als christenen.
Tenminste als wij Bijbelgetrouwe christenen willen zijn.
In de Bijbel immers staat dat God de wereld gemaakt heeft.
Hoe kun je, als iemand die van God houdt en in hem gelooft,
niet houden van datgene wat Hij gemaakt heeft.
De uitbuiting van de aarde is een belediging voor God.

Goede uitzonderingen en initiatieven daar gelaten,
over het algemeen hebben christenen
niet voorop gelopen in de zorg voor het milieu en de schepping.
Toch is het belangrijk.
Dat vraagt dus van ons bekering, om hele concrete keuzes,
om een levensstijl van soberheid,
om duurzame keuzes waardoor de schepping
niet nog meer in problemen wordt gebracht.
Maar in de kerk roept de aandacht voor een sobere levensstijl
ook soms ook allergie op.
We moeten al zoveel. Nu ook dit nog.
We vinden het niet fijn als anderen zich bemoeien
met de keuzes die wij maken.
Bovendien, in de samenleving wordt daar volop over na gedacht,
moeten we dat in de kerk ook nog eens doen?
Groen denken, nou ja vooruit, maar groen geloven, duurzaam geloven,
dat gaat velen te ver.
In de kerk gaat het toch om geloof en bekering, om wedergeboorte,
om redding van onze ziel. Zeker dat laatste is onmisbaar.
We kunnen duurzaam leven, maar als we niet in Christus geloven,
gaan we verloren en zullen we nooit delen
in schepping die wordt vernieuwd.
Zeker, het appel tot geloof moet altijd klinken.
Ik hoop en bidt dat u en je Christus liefheeft en dat Hij jouw Verlosser is.

Maar als u daar amen op zegt, dan kunnen bovenstaande zaken
ons niet onbewogen laten.
Dan moeten we onze allergie, als die er is, laten varen.
Waarom?
Omdat de schepping het werk is van God en als we Hem liefhebben,
dan zullen we ook dat wat Hij gemaakt heeft,
als een kostbare schat behandelen.
Want de wereld wordt geëxploiteerd
tot meerdere eer en glorie van de mens en niet van God.
De menselijke macht wordt een doel op zich.
De aarde worden niet gebruikt, maar opgebruikt en vernietigd.
Mensen zijn niet langer arbeiders en ‘scheppers’
maar productiemiddelen, instrumenten voor winst.
Het uiterste gevolg van dit proces van degeneratie
wordt bereikt wanneer alle menselijke vermogens
worden gericht op verspilling, beroving en vernietiging,
en de maatschappij is gericht niet alleen tegen God,
maar tegen de meest fundamentele belangen van de mens zelf.
Wat mij bijzonder raakte, is
dat niet alleen de schepping en de mensen zuchten,
maar ook de Geest van God.
God is door Zijn Geest in deze schepping aanwezig.
God zelf is betrokken op deze wereld. Hij deelt in het lijden en zucht mee.                                                            Vanwege het verderf en de vruchteloosheid.
Vanwege het slechte beheer van ons mensen.
God lijdt dus mee onder de last van het kwaad en misère.
Dat moet ons ter harte gaan.
Dat God lijdt onder wat ik doe of nalaat, dat zou mijn hart moeten breken.                                                                    Als God mij het heil van Jezus heeft willen schenken,
dan kan ik wat de schepping betreft niet achterover leunen.
Nee, dan draag ik uit dankbaarheid mijn steentje bij,
ook al is het maar klein. Een druppel op een gloeiende plaat.
Omdat wij geroepen zijn om zuinig te zijn
op wat Hij ons heeft toevertrouwd.

De afgelopen weken werd er in de kerkdiensten
volop gebeden voor Peter R. de Vries.
Eerst om zijn genezing, later voor zijn familie.
In veel kerken zal na zijn dood ook voor zijn ziel zijn gebeden.
Mensen spiegelen zich aan elkaar.
Wij kunnen ons indenken in de schoenen van een ander te staan.
Dat is een menselijk vermogen.
Misschien kun je wel zeggen: dat máákt ons menselijk.
We kijken bij elkaar de kunst van het leven af.
Wie je bent, wat je vindt, hoe je moet leven,
het zijn allemaal zaken die we niet uit ons zelf opdiepen,
maar die je gaandeweg en met vallen en opstaan eigen maakt,
door je te oriënteren aan anderen. Niemand vaart alleen op eigen kompas. We zoeken richting bij elkaar.
Hoeveel van ons gedrag wordt niet bepaald door de vraag:
wat zou een ander daarvan vinden?
Waarbij die ander dan allerlei invullingen kan krijgen:
van je buurman tot je moeder, of je vader, ook al leven ze al lang niet meer, tot een persoon als Peter R. de Vries aan toe.

‘Peter R. de Vries was een iconisch figuur.’ zo zei één van de rouwenden, bij het herdenkingsmoment in Carré over hem.
‘Een onvermoeibaar strijder voor gerechtigheid.
Iemand die opkwam voor mensen waar niet meer naar werd omgekeken. Een moedig mens met een hart van goud’
‘Een heilige met messiaanse trekken is van ons heengegaan.’
waren enkele andere reacties.

Dat wij in ons rouwvertoon zo’n status aan hem toekennen,
zegt natuurlijk niet alleen iets over Peter R. De Vries.
Het zegt ook iets over ons verlangen.
Geseculariseerd als wij zijn
hebben wij blijkbaar toch een onuitroeibaar verlangen naar heiligen
die voor ons een weg bereiden.
Deze moderne ridders leggen het ongenoegen bloot
dat blijkbaar diep in de samenleving huist.
Dat vertegenwoordigers van de overheid en haar diensten schouderophalend zeggen: wij doen niets meer voor u.
Hun heiligheid als ‘der hulpelozen hulp’
staat in schril contrast met de onpersoonlijke onverschilligheid
van gerationaliseerde overheidsfunctionarissen.
In de cultus rond De Vries
uit een verweesde samenleving het verlangen
naar een overheid die zorgvuldig is, die recht doet,
dienstbaar en betrokken.

Christenen moeten oppassen met zo’n heiligencultus.
We kunnen er zo door meegesleurd worden.
Heilig verklaren is maar al te gauw mensenwerk.
Oriënteer je je liever aan Jezus, aan zijn levensweg.
En je zult in zijn spoor jouw eigen weg vinden.
Want als je nu de kunst van het leven wilt leren,
als je ergens de wijsheid kunt vinden om een goed leven te leiden,
moet je je spiegelen aan Jezus.
Als je wilt weten wat het ware leven is, moet je kijken naar Hem.
Als je je leven meer wil laten zijn
dan een stomme aaneenschakeling van dingen die je overkomen,
als je bewust, zelf, zoekt naar wat dan de kunst van het leven is,
kijk dan naar Jezus. Spiegel je aan hem.

Wij mensen kijken bij elkaar het leven af.
We leren hoe te leven door wat we meekrijgen van onze ouders,
van onze omgeving, we leren door te imiteren,
ons te spiegelen aan illustere voorbeelden, zoals een Peter R. de Vries. Mens zijn moet je leren.
Dat geldt ook voor het geloof. Niemand is van nature christen.
Maar als mens leer je steeds meer christen te wórden,
aan en door het beeld van Jezus zelf.
Zo mogen we ook zelf als beelddragers van God,
een iconische kwaliteit verkrijgen.
Dan kunnen mensen in hun beste ogenblikken voor elkaar worden, vensters tot op God, in Jezus’ naam.
Een levenslang leerproces.

De coronacrisis zie ik niet als een straf van God
maar wel als een alarmbel
die ons dwingt om over onze manier van leven na te denken,
naast al het lijden en verdriet dat deze epidemie teweegbrengt.
Het is een beslissende tijd die vraagt om radicaal andere keuzes
en – met een wat ouderwets woord – om bekering.
We worden bij de arm genomen
om na te denken over wat nu echt van waarde is in ons leven
en hoe wij omgaan met wat ons het meest lief is.
Wat lang als een vanzelfsprekendheid werd ervaren,
blijkt nu opeens heel kwetsbaar.
En datgene waar we ontzettend veel waarde aan hechtten
– een goede baan, een meeslepend leven, geld, aanzien –
lijkt nu opeens als los zand door ons vingers te glippen.
Juist op zo’n moment staan we voor de keuze
om de deur open te zetten en God in ons leven binnen te vragen.
In plaats van je af te vragen ‘hoe radicaal moet ik zijn als christen?’
stel ik voor dat we tegen elkaar zeggen: laten we radicaal zijn.
Geworteld in Gods Vaderliefde.
Stop met radicaal zijn vanuit een idee van de hemel verdienen
of vanuit angst voor de hel.
Radicaal word je door je zicht op Gods Vaderliefde.
Die liefde is de wortel van alles.
Het fundament voor je leven als christen, de grond waarop je staat.
Het is de oorsprong van alles en de geboorteplaats van je nieuwe leven.                                                                  Iemand die heel radicaal was is de apostel Paulus.
Hij maakt de radicale keuze om zijn leven compleet
in dienst te stellen van de verkondiging van het evangelie.
Weet je hoe Paulus zo radicaal is geworden?
Door de ontmoeting met Jezus op de weg naar Damascus.
Door de enorme, de overweldigende Vaderliefde
die Hij daarin ondervonden heeft.
Dat maakte Paulus bereid de aller diepste consequentie
van zijn christen zijn te ondergaan: sterven omwille van Christus.
En het was ook Christus zelf die zijn radicale gehoorzaamheid ontleende aan de liefde van zijn Vader.                      Jezus’ radicale gehoorzaamheid
wordt beschreven in Filippenzen 2:8:
‘als mens verschenen heeft hij zich vernederd
en werd gehoorzaam tot in de dood – de dood aan het kruis.’
Ook Christus zelf ontleende zijn radicale gehoorzaamheid
aan de liefde van zijn Vader.
Die liefde van de Vader kende Hij zo goed, zo diep, zo van binnen uit,
zo van eeuwigheid af.
Vaders Geest maakte Hem bereid de uiterste consequentie te ondergaan:                                                              sterven, omwille van de mens.                                                                                                                                      Liefde maakt radicaal.                                                                                                                                                    Alleen liefde.
Deze tijd doet me meer dan ooit inzien
dat wanneer ik angstig of onrustig word,
ik me tot Hem moet richten in gebed.
Ik sta nog meer stil bij alles dan ervoor.