Paus Franciscus schreef op 4 oktober 2023
een brief aan alle mensen van goede wil:
Laudate Deum, prijs God!
In die brief uit hij zijn zorgen over het klimaat.

Hij schrijft:
Acht jaar zijn verstreken sinds ik de encycliek Laudato si’ publiceerde,
toen ik met u allen, mijn broeders en zusters
van onze lijdende planeet,
mijn oprechte zorgen wilde delen
over de zorg voor ons gemeenschappelijk huis.
Maar met het verstrijken van de tijd
heb ik me gerealiseerd
dat onze antwoorden niet adequaat zijn geweest,
terwijl de wereld waarin we leven aan het instorten is
en misschien wel het breekpunt nadert.

De paus rekent in zijn brief af met het oude beeld
van de mens als kroon op de schepping
die over alles mag heersen, de mens als middelpunt.

De mens die de plaats van God wil innemen
wordt de ergste vijand van zichzelf (LD 73).
God is de Schepper en eigenaar van deze wereld.

We dachten dat we over de natuur konden heersen.
En misschien heeft dat ook wel te maken met theologie,
met onze interpretatie van het scheppingsverhaal uit Genesis.
Waarin we een opdracht tot heersen lazen?

Vandaag is het  in Nederland de Dag van de Duurzaamheid. en daar hoort dit jaar de slogan ‘laat het zien op 10-10’ bij. Toen ik eerder over het onderwerp duurzaamheid en de zorgen over vervuiling van de aarde schreef kwam ik er achter dat er veel ambivalentie heerst over duurzaamheid. Ook onder christenen. In sommige commentaren werd deze ambivalentie onder christenen toegeschreven aan een apocalyptische instelling waarmee een aantal christenen behept is. Immers, zo wordt door deze christenen dan gezegd, de apocalyptische rampen die worden voorspeld als we niet meer verantwoord met de aarde omgaan brengen de wederkomst van Jezus Christus dichterbij. Nu weet ik dat in het verleden de klimaatproblemen door mensen die ons van die materie bewust wilden maken soms wat te pessimistisch is geschilderd en er soms flink gesjoemeld is met feiten en cijfers. Maar ontslaat dat ons dan van de plicht om de schepping waarin wij mogen leven dan niet zo optimaal mogelijk te onderhouden en door te geven aan de generaties na ons. Over het beheer van de schepping wordt ook en juist in de Bijbel ook op heel indringende wijze een beroep op de mens gedaan.‘Wanneer jullie eenmaal in het land zijn dat ik je zal geven, moet het land rust krijgen, een sabbatsrust gewijd aan de HEER. Zes jaar achtereen mogen jullie je land inzaaien, je wijngaard snoeien en de oogst binnenhalen. Maar het zevende jaar moeten jullie het land laten rusten.’ (Leviticus 25:2-4). De schepping die we in bruikleen hebben gekregen is niet van ons en juist christenen hebben de plicht die te onderhouden. Dat heeft niets te maken, of is in tegenspraak met welk apocalyptische visie dan ook. Simpel gezegd is het een uitwerking van het gebod ‘heb uw naaste lief als uzelf’. Niemand van ons wil toch in een vergiftigde wereld leven waar het een dagelijkse strijd is om aan de dagelijkse levensbehoeften te komen?  Dat gun je dan toch ook je naaste niet, je naaste van nu niet en je naaste in de toekomst niet. Toch?

Daarom: laat het zien op 10-10… en op 11-10, op 9-10, altijd maar weer!