Deze week hield wielerminnend Nederland de adem in. Want wat zou ‘gevallen’  Touwinnaar Lance Armstrong allemaal gaan zeggen in het programma van talkshowdiva Oprah Winfrey. Hij zou, zo was het idee, het een en ander in haar show gaan opbiechten over zijn vermeende dopinggebruik.

Te biecht gaan. Als protestantse jongen ken ik het instituut ‘biecht’ totaal niet. De meeste protestantse kerken kennen deze instelling immers niet. En naar ik begreep van rooms-katholieken is de biechtprocedure in de meeste Nederlandse katholieke kerken ook zo goed als uitgestorven.

Misschien is dat een resultaat dat het Nederlandse christendom zich steeds meer aanpast aan haar omgeving, want als ik in het buitenland een katholieke kerk bezichtig kom ik regelmatig een biechtstoel tegen die op bepaalde momenten in gebruik is.

De biecht: een van de instellingen die met de Reformatie werd afgeschaft door de meeste protestanten. Ik denk dat het automatisme tussen het opbiechten van bepaalde zaken en het krijgen van vergeving door de biechtvader hen tegenstond. Maar als je zo om je heen kijkt lijkt de neiging van mensen om ergens mee voor de draad te komen (volgens een verklaring was de draad een touw dat in de rechtbank werd gespannen. Getuigen en verdachten moesten zich voor dit touw opstellen als ze werden verhoord. Voor de draad komen zou dan het betekenen dat je dan voor de draad gaat staan om een verklaring af te leggen) nog steeds aanwezig.

Ik heb zelfs wel eens gehoord dat je soms ‘biechtstoelprocedures’ hebt in het openbare (bedrijfs)leven. biechtstoelZo worden religieuze instituten die daar zijn weggesleten weer nieuw leven ingeblazen in het seculiere leven. Misschien omdat die toch belangrijker bleken te zijn dat van te voren werd gedacht? Feit is dat Armstrong zich in een lange rij van ‘bekende’ mensen schaart die soms publiekelijk in praatprogramma’s zaken toegeven die ze soms jarenlang ten stelligste hebben ontkend.

Biechten: hebben de mensen bij de Reformatie het kind met het badwater weggegooid?  Is er geen diepgevoelde neiging van veel mensen om iets te vertellen aan een vertrouwenspersoon om zelf geestelijke rust te vinden? Werken sommige pastorale gesprekken met geestelijken en geestelijke verzorgers soms niet zo zonder dat ze meteen het predicaat ‘biecht’ krijgen opgeplakt? En, naar ik begrijp is Calvijn in wezen altijd voorstander gebleven van een soort ‘biechtprocedure’. Immers, mensen willen soms graag het een en ander vertellen om het misschien alleen maar te delen.

Tussen twee haakjes: een of andere official heeft meteen gezegd dat Armstrong door zijn biecht geen verlossing hoeft te verwachten.

Over het gebruik van religieuze termen gesproken 😉 ….

Het moet me als protestant dan toch van het hart: ik vind dat we na de Reformatie iets te rigoureus te werk zijn gegaan met het uitbannen van allerlei rooms-katholieke uitwassen. Een van die zaken die je zou kunnen typeren met ‘het kind met het badwater weggooien’ is het afschaffen van de biecht.Biechtstoel Natuurlijk hebben protestante pastores ook de verplichting tot zwijgen over alles wat hun ter ore komt, maar toch… het instituut biecht, dat zo heb ik me laten vertellen ook niet overal meer in de rooms-katholieke wereld wordt gebezigd, heeft wel iets duidelijks. En dan bedoel ik het feit  dat je bij een geestelijke in een bepaalde setting je hart kun uitstorten…

Het blijkt ook wel dat door alle tijden heen veel mensen, kerkelijk en niet-kerkelijk,  op zoek zijn naar een onbevooroordeeld klankbord, een klaagmuur, een praatpaal. Dat bracht organisatieadviseur Richard Koopman op een idee. Hij bedacht een site waarop werknemers kunnen biechten. „Een werkzonde is een van de grootste taboes van een organisatie.” Op de site (biechtenophetwerk.com) kunnen werkzonden anoniem opgebiecht worden. Op de site kunnen mensen met een slecht geweten kiezen tussen de zeven hoofdzonden. Zo schrijft iemand onder de hoofdzonde jaloezie: „Ik ben jaloers op een collega. Ik heb uit afgunst enkele knopen van haar nieuwe jas afgeknipt terwijl ik wist dat het een hele dure jas was.”

Wat is dat toch dat mensen redelijk openhartig zijn over hun zonden als ze die anoniem ergens kunnen uiten? Voelt men zich opgelucht als men de zonden toegeeft?

Ik denk dat de biecht, in een bepaalde vorm, best ingevoerd zou kunnen worden, ook in een protestante cultuur. Ik denk zelfs dat het zo’n verlichting voor bepaalde personen kan betekenen die de overbelaste geestelijke gezondheidszorg zou kunnen ontlasten.

Oké, ik weet het: het klinkt als een persoonlijke biecht… maar het lucht enorm op!