Brandend Zand

Onlangs hoorde ik een opmerkelijk verhaal
over een kankerpatiënt, een gelovige man.
Hij had de diagnose ernstige kanker gekregen
en de diagnose was nogal somber.
Hij bereidde zichzelf voor op het einde
dat niet lang meer op zich zou laten wachten.
Zijn lichaam reageerde slecht op de chemotherapie
en de vooruitzichten zagen er niet goed uit.
Hij bleef echter proberen om de balans te vinden
tussen rust en werk,
ondanks de vermoeidheid,
en hij bad wanneer hij kon.

Kort geleden gebeurde er iets vreemds tijdens een routinebezoek
aan het ziekenhuis om de resultaten van een scan te horen
over hoe de kanker zich ontwikkelde.

De chirurg liet hem de scan zien die verband hield
met de oorspronkelijke diagnose.
Hij vroeg: ‘Kun je de tumor zien?’
En de patiënt antwoordde: ‘Ja, natuurlijk, hij zit daar,’
terwijl hij naar de zwarte massa wees.
Toen liet de chirurg hem een andere scan zien.

Hij vroeg opnieuw:
‘en dit is de meest recente scan
die we zojuist hebben gemaakt;
kun je hem op deze zien?’
de patiënt keek aandachtig naar de scan en zei:
‘Hmm. Ik weet niet zeker of ik dat kan.’
De chirurg antwoordde dat hij ook verbaasd was
dat de tumor tussen de twee scans door
op de een of andere manier verdwenen leek te zijn.

Hij voegde toe:
‘En eerlijk gezegd hebben we
in mijn wereld niet echt een verklaring voor dit soort dingen.
Maar ik vermoed dat jij dat in jouw wereld wel hebt.’

Naast dat ik blij ben voor de man,
heb ik sinds ik het verhaal hoorde,
ook nagedacht over wat het betekent.
Wonderen zijn natuurlijk zeldzaam
en we kunnen ze niet automatisch voorspellen.
Deze man zat in het soort kerk die
niet routinematig van God vraagt om wonderen,
maar gewoon zachtjes bleef bidden
dat God op de een of andere manier
bij deze man zou zijn in zijn strijd,
en durfde nauwelijks te hopen
dat de kanker daadwerkelijk zou verdwijnen.
(en ja, ik heb helaas ook andere resultaten
op zo’n gebed mee moeten maken)

Was het een wonder? Of was er een andere verklaring?
Het lijkt mij dat het antwoord dat je op die vraag geeft,
afhangt van het kader dat je eraan geeft.
Als je gelooft in een God die dit soort dingen van tijd tot tijd zou kunnen doen,
en je bedenkt dat zulke dingen af en toe kunnen gebeuren en ook gebeuren,
niet gereguleerd door de gebruikelijke gang van zaken van oorzaak en gevolg,
maar door een extra dimensie van de werkelijkheid
die voor ons onzichtbaar is en niet te meten is
door de methoden van de wetenschap,
zul je het waarschijnlijk gewoon accepteren
als een van die incidentele onderbrekingen van de normale gang van zaken.
En dank God dan en verheug u met deze man
over dit teken van Gods goedheid.

Natuurlijk roept het de vraag op waarom deze kankerpatiënt genezen is
en anderen niet, waarom wonderen gebeuren.
Zouden we liever een wereld hebben waarin zulke dingen nooit gebeurden,
en de kanker van deze man zijn gebruikelijke dodelijke beloop had gehad?
Of een wereld waarin af en toe iets heerlijks en onverwachts gebeurt,
zoals struikelen over een glorieus onverwacht uitzicht
en een dramatische zonsondergang
aan het einde van zomaar wandeling op een zomeravond?

Een eerlijke dokter zoals degene die deze man behandelt,
zou kunnen erkennen dat de methoden van de medische wetenschap,
ondanks al hun genialiteit,
waarde en wijsheid, waar we allemaal zo afhankelijk van zijn,
op dit punt hun schouders moeten ophalen,
zich realiserend dat ze niet de categorieën hebben
om het te verklaren, en terugvallend op een soort agnosticisme.

Een meer doorgedreven materialist zou zeggen:
‘Natuurlijk weten we dat er zoiets als wonderen niet bestaat,
dus dat is het enige waarvan we weten dat het niet bestaat.
Er moet een andere verklaring zijn,
en de wetenschap zal op een dag ontdekken
waarom zulke mysterieuze dingen gebeuren.’

Wat we geloven over zulke dingen wordt niet bepaald
door de vanzelfsprekende ‘feiten’,
het kale bewijs van wat voor ons ligt,
maar door onze vooropgezette mentale kaart van de wereld,
ons raamwerk van geloof,
wat we denken dat de wereld is, en wat,
of wie we denken dat God is, (als hij al bestaat).
Uiteindelijk zijn we allemaal gelovigen – het verschil is waar we in geloven.

Geloof in wonderen betekent niet dat je de wetenschap
en haar voordelen irrationeel verwerpt
ten gunste van een volledig willekeurige wereld.
Het betekent simpelweg dat je de grenzen van je redenering erkent,
openstaat voor de mogelijkheid van een extra dimensie van betovering
die zich af en toe laat zien,
en dat er een grotere wereld is
dan wij met onze kleine geesten en zielen kunnen bevatten.

G.K. Chesterton, de Britse letterkundige en verdediger van het christelijk geloof
zei het ooit zo:
‘Op de een of andere manier is er een buitengewoon idee ontstaan
dat de ongelovigen wonderen koud en eerlijk beschouwen,
terwijl gelovigen wonderen alleen accepteren
omdat hun geloof het ze voorschrijft.
Het is juist andersom.
De gelovigen in wonderen accepteren ze,
omdat ze er bewijs voor hebben.
De ongelovigen in wonderen ontkennen ze omdat ze er een leer tegen hebben.”