Marchanderen is de volgende fase
van de 5 fasentheorie van Kübler-Ross.
Achter het marchanderen ligt de machteloosheid
om de zaken weer te herstellen naar de oude situatie
of de situatie naar de hand te zetten.
Dit maakt dat mensen bewust of onbewust,
rationeel of irrationeel gaan polderen.
Zoals ‘Als ik me houd aan de anderhalvemetersamenleving,
dan mag ik toch wel bij mijn moeder
op bezoek in het verzorgingstehuis.’
Of ‘Wanneer ik meerdere keren per dag
20 seconden lang mijn handen was,
dan kunnen de kleinkinderen toch wel op bezoek komen.’
In deze fase is de ernst van de situatie helder,
maar de alles veranderende doorwerking
van het gebeuren niet.
In deze situatie wil de rouwende mens onderhandelen,
want erkennen en accepteren is nog lang niet aan de orde. Zover is de weg van het rouwproces nog niet bewandeld.
In eerder genoemde voorbeelden
zien we vormen van marchanderen.
We komen het ook tegen bij hen
die onder het mom van de economie
scholen en bedrijven weer willen openen.
Je ziet het nu in verkiezingstijd voor je ogen gebeuren.
Er wordt onderhandelt en
zijn bijvoorbeeld de ouderen en de zwakkeren
in de samenleving het wisselgeld.
Zo iets als ‘wanneer wij hen isoleren,
dan kan de rest van de samenleving
toch wel weer gewoon opgestart worden?’
De ontkenningsfase en de woede is voorbij
en er wordt geprobeerd weer grip op alles te krijgen,
voordat de grip op het eigen leven wordt kwijtgeraakt.
Het marchanderen is hiermee een vorm van zelfbehoud.
De angst om op de een af andere manier
er aan onder door te gaan.
Zo wordt van alles gewogen om het gewaardeerde leven
dat er was weer voort gang te laten vinden.
Binnen de kerk zal er voor deze fase opgepast moeten worden. Het marchanderen ligt voor de hand.
We zijn vaak erg creatief om allerlei zaken te bedenken,
zodat het oude leven toch op de een of andere manier doorgang kan vinden.
We willen vasthouden aan wat was
en niet aanvaarden dat de tijden veranderd zijn.
Het is allemaal heel begrijpelijk.
Toch vind ik dat we hier als kerken
al echt een slag geslagen hebben.
Nu zijn veel van de kerken dicht voor erediensten ‘oude stijl’,
is zingen on hold gezet en proberen kerken
hun steentje bij te dragen aan de indamming van het virus.
Maar het marchanderen ligt ook in de kerk op de loer.
Creatieve geesten die wegen zoeken
om het bij het oude te houden in een iets andere situatie.
Want gewoon willen doen wat we gewoon waren.
Dat past ons het beste.
Al met al is het marchanderen
een onderdeel van het rouwproces.
Er zal een bewustwording op gang moeten komen,
dat men oude wijn in oude zakken doet
en nieuwe wijn in nieuwe zakken.
De tijden zijn aan het veranderen en al veranderd.
Maar dit moet wel eerst binnenkomen.