Paus Franciscus schreef op 4 oktober 2023
een brief aan alle mensen van goede wil:
Laudate Deum, prijs God!
In die brief uit hij zijn zorgen over het klimaat.

Hij schrijft:
Acht jaar zijn verstreken sinds ik de encycliek Laudato si’ publiceerde,
toen ik met u allen, mijn broeders en zusters
van onze lijdende planeet,
mijn oprechte zorgen wilde delen
over de zorg voor ons gemeenschappelijk huis.
Maar met het verstrijken van de tijd
heb ik me gerealiseerd
dat onze antwoorden niet adequaat zijn geweest,
terwijl de wereld waarin we leven aan het instorten is
en misschien wel het breekpunt nadert.

De paus rekent in zijn brief af met het oude beeld
van de mens als kroon op de schepping
die over alles mag heersen, de mens als middelpunt.

De mens die de plaats van God wil innemen
wordt de ergste vijand van zichzelf (LD 73).
God is de Schepper en eigenaar van deze wereld.

We dachten dat we over de natuur konden heersen.
En misschien heeft dat ook wel te maken met theologie,
met onze interpretatie van het scheppingsverhaal uit Genesis.
Waarin we een opdracht tot heersen lazen?

‘Kijk naar de vogels in de lucht: ze zaaien niet en oogsten niet en vullen geen voorraadschuren, het is jullie hemelse Vader die ze voedt.’ zo staat dat in Matteüs 6. Gisteravond zaten we na het eten buiten, lekker ons avondlijke bakkie troost te doen en ik zat wat te piekeren over de toekomst. Op een gegeven moment hoorde ik het getrippel van een vogel vlak boven mij. Op de dakrand vlak boven mij zat een vogel op zijn gemak zijn avondtoilet te maken: rustig werd het hele verenpak met de snavel gepoetst en gekuisd. En terwijl wij merkbaar onder hem koffie zaten te drinken en boven hem zwermen zwaluwen met een kabaal overschreerden, ging hij onverstoorbaar wel een kwartier door met waar hij mee bezig was. Wat kan ik me dan over de schepping verbazen. Of als ik in het voorjaar de merels met zorg hmerelnestun nest zie maken.Met alles wat ze vinden maken ze een kunstwerk. Of als ik de pad bekijk, die zijn toevlucht heeft genomen in ons ‘postzegel’tuintje. En dus terwijl ik zo die vogels zag die bezig waren met waar ze bezig waren, schoten die woorden uit Matteüs door mijn hoofd. Een tijdje geleden had ik die tekst in een preek gebruikt. En de tekst gaat verder ‘Wie van jullie kan door zich zorgen te maken ook maar één el aan zijn levensduur toevoegen? Als God het groen dat vandaag nog op het veld staat en morgen in de oven gegooid wordt al met zo veel zorg kleedt, met hoeveel meer zorg zal hij jullie dan niet kleden?’ Ja, ik weet dat daarmee alle muizenissen niet meteen uit mijn hoofd verdwijnen. Maar ik merk ook dat het mij wel rust geeft, misschien een zekere ruimte: als alles zo goed verzorgt wordt, waar maak ik mij dan zorgen over. In the end komt het goed.

Zie maar, kijk naar de vogels…