Iemand anders die zich kort na de eeuwwisseling tot het christendom
werkte op de Zuidas vertelde mij over zijn leven:
Het enige doel van zijn kantoorethos
was om in zo kort mogelijke tijd zoveel mogelijk geld te verdienen;
Mede-werknemers verdwenen op vrijdagmiddag
in toilethokjes om drugs te snuiven.

Als nieuwe bekeerling verliet híj daarentegen het kantoor
om tijdens de lunchpauze de mis bij te wonen.
Dat voelde enorm tegencultureel.
‘Ik las’ zei hij
‘bij Dietrich Bonhoeffer dat wanneer Christus een man roept,
gebiedt Hij hem te komen en te sterven.’

Een jaar later zegde hij zijn baan op om theologie te studeren.

De apostelen van Jezus legden destijds hun netten niet neer
om vissers van mensen te worden.
De mystici putten zichzelf uit door te vasten;
dat deden ze niet om onze vrijheid van meningsuiting te verdedigen.
De martelaren stierven niet
voor de goede onderwijsresultaten van stabiele gezinnen.
Centraal in alles wat beweert christelijk te zijn,
moet altijd de verstorende realiteit staan
van levens die worden geleefd
en samenlevingen die worden geleid
op manieren die niet onze keuze zijn.

Al deze gedachten kunnen in een notendop worden samengevat,
maar verder ook eindeloos worden uitgewerkt.
De korte versie zou een bekentenis moeten bevatten dat ons leven een doel heeft.
Nadenken over de verdwijning van het christendom is van belang
omdat de kerk het stevigste vat is voor het behoud van waarden
zonder welke de beschaving zal vergaan.
Én omdat de christelijke leer verder gaat
in het volhouden dat onze menselijke zoektocht
naar liefde en vreugde één is met de orde
en het doel van de wereld als Gods schepping.

 

Paus Franciscus schreef op 4 oktober 2023
een brief aan alle mensen van goede wil:
Laudate Deum, prijs God!
In die brief uit hij zijn zorgen over het klimaat.

Hij schrijft:
Acht jaar zijn verstreken sinds ik de encycliek Laudato si’ publiceerde,
toen ik met u allen, mijn broeders en zusters
van onze lijdende planeet,
mijn oprechte zorgen wilde delen
over de zorg voor ons gemeenschappelijk huis.
Maar met het verstrijken van de tijd
heb ik me gerealiseerd
dat onze antwoorden niet adequaat zijn geweest,
terwijl de wereld waarin we leven aan het instorten is
en misschien wel het breekpunt nadert.

De paus rekent in zijn brief af met het oude beeld
van de mens als kroon op de schepping
die over alles mag heersen, de mens als middelpunt.

De mens die de plaats van God wil innemen
wordt de ergste vijand van zichzelf (LD 73).
God is de Schepper en eigenaar van deze wereld.

We dachten dat we over de natuur konden heersen.
En misschien heeft dat ook wel te maken met theologie,
met onze interpretatie van het scheppingsverhaal uit Genesis.
Waarin we een opdracht tot heersen lazen?

 

Jezus leerde ons God lief te hebben ook met onze geest.
Dus intellectueel onderzoek
is een noodzakelijk onderdeel van ons christelijk leven.

Soms heeft het gezin of de kerk waarin we zijn opgegroeid
onderwezen in allerlei zaken – zoals schepping en evolutie –
die nuttig zijn om later in het leven opnieuw te bekijken.
De truc is om te ontdekken welke dingen niet onderhandelbaar zijn en welke wel.

Als we bijvoorbeeld evolutie nemen,
moeten we onderscheid maken tussen ‘biologische evolutie’,
wat mij een wetenschappelijk gevalideerde, beproefde realiteit lijkt,
en ‘evolutionisme’,
wat een manier is om naar de wereld te kijken alsof God niet bestaat.
Biologische evolutie hoeft het geloof in God
als de goede en wijze Schepper niet te verstoren.
Vragen als deze moeten dus zonder angst worden doordacht.

Het is mijn ervaring dat hoe beter we de Schrift begrijpen
binnen zijn eigen historische en culturele context,
hoe meer deze rechtstreeks tot ons leven spreekt.
En soms is het begrijpen van deze vragen een kwestie van geduld.
Het feit dat ik dit probleem vandaag, of misschien zelfs dit jaar, niet kan oplossen,
mag geen reden zijn om er niet meer over te bidden.
Het feit dat ik bijvoorbeeld niet begrijp
hoe een gedeelte van de Bijbel is geschreven,
of wat het oorspronkelijk betekende,
betekent niet dat ik het niet letterlijk of figuurlijk
op mijn knieën kan lezen
en God kan vragen om met mij door hen te spreken.

Jullie zullen horen dat er oorlog is, of dat er oorlog komt. Maar je moet daar niet van schrikken.             Want dat moet allemaal gebeuren, maar het is nog niet het einde.

Mattheüs 24 : 6

 

De oorlog in Oekraïne is al enige tijd bezig.
En de gebeurtenissen volgen elkaar snel op.
Hoe zal Oekraïne eraan toe zijn, als u dit leest?
Ook de Europese verkiezingen draaien onder andere om dit thema.
Hoe kan Europa zich weren tegen een oorlog en desinformatie.

Over één ding is de Bijbel duidelijk:
oorlogen zijn tekenen van het naderende einde van de wereld.
De profeten zeiden het al en Jezus, de ware Profeet,
zegt het ook in zijn rede over de laatste dingen.
Oorlog betekent heel veel.
Leugenachtigheid, verraad, haat, onderdrukking, vernietiging, moord.
En dat in massale vorm.
Het is de terugkeer van de chaos
en de verdwijning van de mogelijkheid
om te leven en samen te leven.
Het is de vernietiging van Gods goede schepping
door de totale uitbraak van het kwaad.
Maar hoe erg ook, het kan niet anders.
Het zijn de laatste consequenties van de in de zonde gevallen
en van God afgevallen mensheid,
die voor die val en afval de verantwoordelijkheid
en het oordeel moet dragen.
Blijkbaar moet dat.
‘Want dat moet allemaal gebeuren.’
Hoe onbegrijpelijk ook.
Het is de weg van Gods gerechtigheid.
Tot het einde toe.

Een oorlog maakt je vreselijk angstig.
Ieder moment kan de dood en verderf zaaiende bom op jou vallen.
En een bericht over een oorlog geeft al onrust.
Je denkt aan de doden, gewonden, hongerenden, daklozen, vluchtelingen.
Mensen zoals jij.
Hoe dichter bij het is, hoe meer onrust het geeft
en helemaal als het je eigen volk betreft.
Wie te midden van luchtalarm, geluiden van bominslagen,
in puin geschoten flats leeft, kan niet anders denken dan:
dit is het einde.
Het definitieve einde van alles.

Maar ’weest niet verontrust, dit is het einde nog niet.’
Bij God is het einde het nieuwe begin.
De herschepping van alle dingen.
Zijn Rijk van vrede en gerechtigheid.
Oorlogen zijn de geboorteweeën van de nieuwe tijd.
Het einde van Jezus, zijn dood aan het kruis
als veroordeelde misdadiger,
was het nieuwe begin: zijn opstanding.
Dat is de garantie dat het einde niet een oorlog is,
maar de vrede, niet de dood is, maar het eeuwige leven.
God belooft Zijn toekomst voor Zijn kinderen,
die in Jezus de Verzoener van hun zonden zien.
Dat is het einde.
Het einde is goed bij Hem.
Kijk niet vreemd op van oorlogen.
Wees dus niet verontrust en angstig.
Maar houd moed, houd hoop.
Hoop op Hem, die de Alfa en de Omega is:
het begin en het einde.