Het lijkt wel of corona  een spaak in het wiel
van de zogenaamde vooruitgang heeft gestoken.
Voor veel mensen markeerde corona een knik in het bewustzijn.
Corona begrenst het maakbare leven dat rimpelloos en glansrijk moet zijn. Het enig legitieme antwoord op de vraag: ‘hoe gaat het?’,
kan volgens velen niet anders luiden dan: ‘goed’. Of: ‘fantastisch’.
Maar is dat zo? Is dit Westers adagium nog langer houdbaar?
Je zou kunnen stellen dat het biologische leven wel een godheid lijkt,
een absolute grootheid waaraan alles ondergeschikt wordt gemaakt.
We lijken niet meer te aanvaarden dat een mensenleven eindig is.
Maar waarachtig menselijk leven is in Bijbelse zin
meer dan een biologisch leven: een leven dat bijdraagt aan menselijkheid.’

Zouden daarom theologen dan niet wat vaker
in praatprogramma’s moeten optreden,
om de waan van de dag met die westerse denktradities te pareren?
Zou er niet een debat moeten plaatsvinden over de vraag
wat er onder de oppervlakte van corona
en andere actuele thema’s écht speelt.
Moet er niet een Bijbels weerwoord worden geboden
tegen de leukigheidssamenleving vol ‘ikkigheid’?

Momenteel zie je dat het vertrouwen van mensen
in de instituties en de wetenschap wankelt.
Coronavermoeidheid en het potten-en-pannenprotest
tijdens de rede van de premier doen daar niets aan af.
We zitten nu in de woestijntijd,
waar het Joodse volk na de uittocht uit Egypte ook doorheen ging.
Eerst waren zij ook vol goede moed en zongen ze opgewekte liederen. Toen het allemaal wat lang duurde, vervielen ze in geklaag.
Enerzijds is dat natuurlijk gezond, want de mens moet vragen stellen. Maar we zijn onze ankerpunten kwijtgeraakt.
Ik vind dat de kerk moet meer een rol spelen
in het bieden van ruimte tot reflectie vanuit haar eeuwenoude traditie.
Aan het begin van de coronacrisis schreef Ad van Nieuwpoort
een boek over Job, de oudtestamentische figuur die van zijn weelde,
zijn nakomelingen en zijn gezondheid werd beroofd,
maar toch het geloof in zijn God behield.
Wat van dit oeroude verhaal de relevantie kan zijn
voor de mensen die gebukt gaan onder corona?
En de waarheid dat het leven slechts tot op zekere hoogte maakbaar is?

Het zijn interessante vragen die ik graag
de komende tijd op mijn weblog verder wil uitdiepen.

hasta

Bovenstaande poster zullen sommigen zich nog herinneren: Che Guevara, de Argentijnse marxistische revolutionair en latere compaan van Fidel Castro, de voormalige machthebber van Cuba.  Che Guevara  werd in 1967 vermoord en werd zo een vermaard ‘martelaar van de opstand tegen het kapitalisme’. Door de jaren heen heeft hij een iconische uitstraling gekregen en zijn beeltenis en de uitspraak ‘hasta la victoria siempre’ inspireerde menige rebel  en sprak tot de verbeelding.

hasta christelijk

Ooit is de kerk ook als tegenbeweging begonnen, onder andere tegen de heersende mening. Ja, ooit, want door de eeuwen heeft een groot deel van de kerk zich laten inpakken door de wereldlijke machthebbers. Hierboven staat het frontplat van een boek van de Britse theoloog Alister McGrath dat handelt over de ‘gevaarlijke ideeën’ van het protestantisme. Gelijk aan de poster van  Che Guevara staat Maarten Luther tegen een roodkleurige achtergrond van een rijzende zon. Ooit was het het protestantisme dat een steen in de kalme vijver wierp van een heersend christendom dat verzandde in schijnbaar onwrikbare structuren en zich aanpaste aan de algemene mening en verwachting. En nu staat het christendom weer voor een nieuwe uitdaging: zich aanpassen aan de algemene mening en verwachting dat ‘de grote verhalen dood zijn’, of overtuigd zijn van de ‘gevaarlijke ideeën’ van het hele christendom (niet alleen van het protestantisme) die dwars tegen de tijd in kunnen gaan en die diep in eigen vlees kunnen snijden, zo u wilt ‘brandend zand’ kunnen zijn? Is de Bijbel een ‘zoet boekje met verhaaltjes voor het slapengaan’ of een verzameling geschriften die mensen niet alleen kan troosten maar ook kan aanzetten om geen genoegen te nemen met de werkelijkheid zoals die op ons afkomt?

Dominee Van Nieuwpoort die onlangs met zijn collega Visser het boekje Tegengif schreef,  verwoordde het zo: ‘de teksten zouden ons wakker moeten schudden. Vervolgens zouden we kunnen nadenken over onze eigen rol. Mogelijk kunnen we bijvoorbeeld iets betekenen voor de weduwe in onze buurt. Dan gaan onze ogen open voor de kwetsbaarheid van het menselijk bestaan. De profeet Elia maakte geen knieval voor Baäl. Die Baäls zijn vandaag de heersende machten en het geld om ons heen. Elia opende daarvoor de ogen. De Bijbel zou van ons opstandige christenen moeten maken!’

Hasta la revolucion, siempre!

NASCHRIFT

Mooi te zien hoe synodescriba Plaisier zich in dit kader uitlaat over Second Love, een initiatief om overspel aan te moedigen. SGP-jongeren die tegen de reclamecampagne van dit initiatief bezwaar aantekenden , hun nek uitgestoken, kregen nul op hun rekest, steekt hij zo een hart onder de riem. Soms lijkt het of een groot deel van de christenen als verdoofde konijnen in het grote licht van de (post)moderniteit zitten te staren en niet weten wat ze moeten doen. Toch kun je, zo lijkt het mij, je eigen ethische principes wel uitdragen. Ook al lijkt het tegen de geest van de tijd in te gaan waarin zo lijkt het soms alles moet kunnen en mogen (althans, zo lang het de meerderheid bevalt…), het is goed je stem te verheffen. Ook al krijgt het christendom soms de schuld van alles wat verkeerd is in de wereld met een vaak zeer ongenuanceerd besef van de geschiedenis waarvan men ook nog grote delen gemakshalve vergeet, wees dwars, buig je knieën niet  voor de Baäls van deze tijd, wees profetisch!