Laatst zat ik de lezen in een recente publicatie van paus Franciscus,

de encycliek ‘Laudato Si‘.

Wat moet een protestantse dominee nu met een pauselijke encycliek?

Ervan leren natuurlijk!

Dit boekje gaat namelijk niet over een punt

waar protestanten en katholieken veel verschillen.

Het gaat over de vraag hoe we met het milieu moeten omgaan.

Daar zegt de paus heel wijze dingen over.

Heel praktische dingen ook:

ik wilde zojuist de verwarming een tik geven

omdat ik het een beetje koud vond in huis,

maar op pauselijk advies

trok ik eerst maar eens een warm hemd aan…

Het mooie is dat paus Franciscus niet alleen de dingen zegt

waar iedereen het mee eens is,

zoals het belang van natuurbescherming

en het tegengaan van verspilling.

Hij peilt ook dieper.

Zo spreekt hij over de westerse landen (wij dus!)

die veel te veel energie en grondstoffen gebruiken.

Dan zegt hij niet alleen dat dat fout is,

hij wijst een onderliggende oorzaak aan.

Want, zo schrijft hij:

‘Hoe leger het hart van een persoon is,

des te meer behoefte heeft hij aan kopen, bezitten en consumeren’.

Met andere woorden, onder de milieuproblemen zit een moreel probleem.

Daarom zijn ze ten diepste niet op te lossen

met afspraken of nieuwe technologie.

Wat nodig is, is een heroriëntatie van onze maatschappij.

Een ‘vulling van het hart’!

Hoe je dat vind?

Hoe vul je het gat in je hart dat niet blijvend bevredigd wordt

door te shoppen of verre reizen te maken?

Alleen liefde vult een leeg hart.

Alleen liefde maakt een mens tevreden met minder.

En daarom zegt de paus zeer terecht:

onze maatschappij heeft het nodig te horen van die Ene,

die ons liefheeft als een vader.

Hij is te vinden!

Hij maakte deze mooie wereld,

Hij maakte ieder mens en vindt ook u van waarde.

Wie Hem kent heeft de diepste vrede.

Rust dan niet tot u Hem gevonden hebt.

Het is crisis, dat hoef ik niemand meer te vertellen. Huizencrisis, economische crisis, bankencrisis; ‘you name it’  of het verkeerd wel in een of andere crisis. Zo vernam ik laatst dat ook de voedselbanken in Nederland een crisis beleven. De supermarkten kopen krapper en kritischer in waardoor minder voedsel terecht komt bij de voedselbanken.  En dan vind ik het schokkend om laatst onderstaand artikeltje op nu.nl te lezen:

‘Nederlander gooit 155 euro aan voedsel weg

AMSTERDAM – Dit heeft Milieu Centraal berekend. In totaal komt per persoon 50 kilo aan eten bij het vuilnis terecht.

voedselverspillingNederlanders gooien gemiddeld 14 procent van al hun eten weg in de prullenbak. Dit komt neer op 155 euro aan nog eetbaar voedsel.

Alle huishoudens verspillen samen 800 miljoen kilo voedsel per jaar. Dit zijn 100.000 vuilniswagens vol voedsel, zegt de voorlichtingsorganisatie. Het gaat dan alleen om verspilling bij de mensen thuis en niet om de verliezen in winkels, transport, opslag en landbouw.

De gemiddelde Nederlander gooit dagelijks een op de vijf sneetjes brood weg. Opgeteld zijn dit 400.000 broden per dag. Wat rijst betreft belanden twee van de vijf pakken die mensen kopen in de vuilnisbak. De verspilling van rijst (en pasta) is groot omdat mensen lastig kunnen inschatten hoeveel ze ervan nodig hebben, denkt Milieu Centraal.’

‘Wat crisis’ denk ik dan. Als de gemiddelde Nederlander zo met zijn eigen voedsel omgaat, dan kan de broeksriem nog gemakkelijk genoeg een paar gaatjes strakker worden aangehaald. Misschien moeten we nog kritischer naar onze eigen (over)consumptie kijken? Maar dan hoor je regelmatig om je heen: denk je nu echt dat het wat uit maakt, wat ik doe? Dat hele kleine gebaar wat ik doe heeft toch op wereldniveau totaal geen zin! Ik moet dan altijd denken aan de theorie van het vlindereffect. Die gaat zo: ergens op de wereld kan de vleugelslag van een vlinder tot het effect hebben dat ergens anders, ver weg, er uiteindelijk een orkaan door wordt veroorzaakt. Alles haakt in elkaar.

Ook het aanpassen van onze eigen levensstijl heeft z’n uitwerking. Al was het alleen maar dat we een voorbeeld kunnen geven naar de eigen omgeving. En misschien oogst het ooit een rechtvaardiger verdeling van wat de aarde opbrengt en…

Misschien mag het uiteindelijk bijdragen aan de revolutie waardoor Gods Koninkrijk mag gebeuren op deze aarde. Een rijk van vrede, gerechtigheid en rechtvaardigheid. Van genoeg voor iedereen. Als door de vleugelslag van één enkele vlinder…