De Experts waren, op het eerste gezicht,
de charismatische tegenpool van de Agitators.
Zij waren bouwers.
Na de Tweede Wereldoorlog profiteerden ze
van de tegenreactie op de nachtmerrieachtige jaren
van fascistische demagogen,
ze omarmden het hoogtepunt van de autoriteit
van traditionele instellingen
in de westerse cultuur en politiek,
en ze voedden het Amerikaanse geloof
in de kracht van technologie en bureaucratie
om grootschalige problemen op te lossen.
Ze claimden de mantel van rede en procedure
en deden hun best om de politieke
of religieuze invloed van charisma te beperken
tot het verre verleden of primitieve culturen.
Maar in feite zagen de drie decennia na de Tweede Wereldoorlog
een explosie van religieuze opleving in Amerika;
aangevoerd door christenen
die in tongen spraken,
christenen die uitkeken naar de eindtijd
en zij die beweerden te genezen
door de kracht van de Geest.
Zelfs op het gebied van erkende en zogenaamd seculiere genezing
werd de grens tussen geneeskunde en spiritualiteit vager.
Deze jaren vormden het hoogtepunt
van cultureel prestige voor deze mensen,
maar de langdurige ambivalentie
van de Amerikanen
ten opzichte van intellectuele elites bleef bestaan.
De meest succesvolle leiders
profiteerden van die gemengde gevoelens.
Ze koesterden de spanning
tussen wetenschap en vrijheid in de Koude Oorlog
en, aan de andere kant,
het sluimerende gevoel dat technologische sprongen
eeuwige waarheden verdoezelden
en de organiserende kracht van een goed verhaal nodig hadden.
Echter, tegen het einde van de twintigste eeuw,
toen Amerikanen hun vertrouwen verloren
in de gevestigde media, kerken,
de overheid en bijna elk ander bolwerk
van de moderne samenleving,
dook de destructieve invloed van charismatisch leiderschap
weer op in de vorm van de Goeroes:
predikers van zelfontplooiing
met plannen om snel verlicht te worden.
De ouderwetse pinksterbeweging bleef ook bestaan,
maar de leiders worstelden
om te voorkomen
dat de cultuuroorlogen
de Heilige Geest in hun greep kregen.
…
Brandend Zand 