Veel van onze evangelisatiebenaderingen gaan ervan uit
dat mensen vragen hebben over het christelijk geloof.
Maar hoe betrekken we mensen
die er in het geheel geen last van lijken te hebben?
Ik stel je voor aan Pim.
Hij is een van de moeilijkste mensen om een gesprek
over Jezus mee te beginnen.
Want Pim is niet anti, noch vijandig,
hij is gewoon volkomen ongeïnteresseerd in het geloof.
Pim was opgegroeid in een christelijk gezin,
maar was als tiener van zijn geloof afgestapt.
Nu wist hij niet wat hij geloofde, maar dat deerde hem niet.
Tijdens een gesprek, toen ik Jezus noemde, antwoordde Pim:
‘Kijk, God kan mij niets schelen’.
Ik deinsde een beetje achteruit
en hij vertelde verder:
‘Het leven is leuk! Ik heb de baan die ik wil, de auto die ik wil, de flat die ik wil,
de vrouw die ik wil. Waar komt God erbij, dan?”
Ik ken nog meer mensen zoals Pim en jij misschien ook.
Vrienden, collega’s, buren en zelfs familieleden,
die zich blijkbaar niets aantrekken van geestelijke zaken.
Als je met ze over geloof probeert te praten,
kan het voelen alsof je mist aan de muur probeert te spijkeren.
Uit een recent onderzoek bleek dat dit type persoon in aantal groeit.
Het lijkt erop dat steeds meer mensen het niets kunnen schelen:
nee, ze zijn geen atheïst, ze zijn ‘apatheïstisch‘.
Hoe bereiken we mensen zoals Pim?
Zoals ik al eerder aangaf:
veel van onze evangelisatiebenaderingen
gaan ervan uit dat mensen erom geven of vragen hebben.
Maar hoe betrekken we hen die er geen lijken te hebben?
Dit is waar een voorvraag enorm behulpzaam kan zijn.
Een vraag die zich afvraagt, is gebaseerd op,
het verschil tussen ergens naar kijken en ergens doorheen kijken.
In een essay van ruim honderd jaar geleden vraagt
schrijver F.W. Boreham ons een telescoop voor te stellen die bij een raam staat.
Nu kun je naar de telescoop kijken en de koperen fittingen bewonderen,
hoe goed hij is ontworpen, enzovoort.
Of je kunt naar de telescoop gaan, er doorheen kijken en aanschouwen!
Je zult verbazingwekkende dingen zien als je naar de nachtelijke hemel tuurt.
En dat verschil tussen kijken en dóórkijken
geldt ook voor veel van onze dagelijkse ervaringen.
Laat ik dit illustreren aan de hand van een gesprek dat enige tijd geleden plaatsvond
tussen de Canadese psycholoog Jordan Peterson (beroemd vaag over God)
en de Britse psycholoog en presentator Susan Blackmore.
Susan is atheïst, maar meer nog,
Susan zou zeggen dat ze letterlijk geen enkel nut in religieus geloof ziet.
Ze geeft gewoon niets om God.
Maar halverwege het gesprek merkte Susan op:
‘De afgelopen jaren heb ik de gewoonte gehad om ’s ochtends wakker te worden
(zelfs als het regent), naar buiten te kijken en
‘Wauw!’ te zeggen, als een gevoel van dankbaarheid.
Geen dankbaarheid tegenover God, of wie dan ook, of wat dan ook,
gewoon vrij zwevende dankbaarheid.’
Ze werkte het idee verder uit:
‘Vanochtend keek ik bijvoorbeeld naar buiten en het was zo groen,
we hebben vorst gehad en het was de afgelopen dagen wit,
maar vanochtend was het groen.
En [ik voelde] dankbaarheid jegens het universum, als je het een naam wil geven.
Het is niet echt ‘god’ omdat het geen schepper is,
maar het is ook niet iets waar ik voor kan bidden.’
Er is hier een voor de hand liggende vraag, en Jordan stelde die:
‘Dus waarom zou je daar dan dankbaarheid voor voelen?’
Waarop Susan reageerde met de onsterfelijke woorden: ‘Ik weet het niet.’
Ik denk dat Susan ermee worstelde dat als je denkt
dat we in een universum leven waar atomen de ultieme realiteit zijn,
waar de wetenschap alles kan verklaren
in termen van materiële processen, dankbaarheid niet past.
Maar als Susan haar slaapkamerraam opengooit, wil ze instinctief roepen:
‘Wauw! Bedankt!’
Misschien is het probleem dat Susan
naar de ervaring van dankbaarheid kijkt,
in plaats van er doorheen.
Waar zou dankbaarheid op kunnen wijzen als je er doorheen keek,
in plaats van alleen maar aan te nemen
dat het een paar synapsen waren die niet werkten?
Ik zou Susan graag willen vragen:
‘Heb je je ooit afgevraagd waarom dankbaarheid zoveel voor ons betekent?
Misschien ontbreekt het velen van ons niet aan dingen om dankbaar voor te zijn,
maar misschien ontbreekt het sommigen van ons
aan iemand om dankbaar voor te zijn?’
Een ander voorbeeld van een vraag komt van Michael,
die met een student aan het chatten was.
Toen die ontdekte dat Michael een christen was,
flapte de student eruit: ‘Ik houd niet van God!’
‘maar waar houd je dan wel van?’ vroeg Michael.
‘Liefde!’ antwoordde de leerling.
‘Dat is geweldig,’ antwoordde Michael.
‘Heb je je ooit afgevraagd wat liefde is?’
De student dacht even na voordat hij antwoordde:
‘Ik weet het niet zeker’.
‘Aangezien jij niet van God houdt,’ antwoordde Michael,
‘zullen we dan een biologische verklaring proberen.
Kunnen we zeggen dat liefde een chemische reactie is
die in onze hersenen is ontwikkeld,
om ons aangetrokken te voelen tot mensen
(meestal van het andere geslacht),
zodat we ons kunnen voortplanten
en het menselijk ras draaiende kunnen houden?’
‘Dat is een onzinverklaring!’
zei de studente.
Michael vroeg haar vervolgens of ze zich ooit had afgevraagd
waarom ze liefde zo belangrijk vond
en waarom, als ze echt een atheïst was,
een puur materialistisch antwoord niet genoeg was.
Bovendien, als we niet alleen naar liefde kijken
(‘Hoera, ik voel me liefdevol vandaag, mijn genen werken correct!’),
maar door de ervaring, zou het misschien zo kunnen zijn
dat liefde in de zin dat de meeste mensen
het woord gebruiken meer maakt zin
binnen een christelijke kijk op de wereld?
Met een verwonderende vraag is je doel:
· Zoek iets waar je vriend om geeft
· Wees geïnteresseerd en stel vragen
· Gebruik een verwonderende vraag om zachtjes het idee
te introduceren dat datgene waar je vriend om geeft
niet goed past in een goddeloze wereld
· Laat zien hoe Jezus dit het meest logisch maakt
Een ander voorbeeld:
Toen ik de Amnesty International-sticker
op de achterruit van de auto van Pim zag,
vonden we eindelijk een manier
om geestelijk gesprekken te voeren en vroeg ik:
‘Heb je je afgevraagd waarom je om gerechtigheid geeft?’
Daar heb je een opening…
En nee, hoewel ik er een nieuwe draai aan heb gegeven
dit is geen compleet nieuwe aanpak:
Paulus gebruikt het in Athene in Handelingen 17,16-34,
of zoals C.S. Lewis in eens zei:
‘Ik geloof in het christendom net zoals ik geloof in het opgaan van zon,
niet alleen omdat ik hem zie, maar omdat ik daardoor al het andere zie.’
Omdat het christendom licht werpt op al het andere,
is het stellen van geïnteresseerde vragen over datgene waar mensen om geven
een mooie, zachte en krachtige stap naar gesprekken over het evangelie.
Brandend Zand 