Vandaag is de Bijbel10daagse 2009 van start gegaan. bijbeltiendaagseTien dagen meer aandacht voor de Bijbel; want de boodschap die van de Bijbel uitgaat is een boodschap voor iedereen, zo meldt de site van de organisator het Nederlands Bijbelgenootschap. Interessant detail is het feit dat er als plaats voor de start van dit evenement gekozen is voor boekhandel Dominicanen in Maastricht. Deze plaats is interessant omdat deze boekhandel is gevestigd in een voormalige kerk van de orde der dominicanen. Een kerk dus van de dominicanen of  predikheren. Deze orde is in 1216 gesticht door Dominicus Guzman om het geloof te verspreiden door middel van preken en onderwijs. Dat een Bijbel10daagse hier van start gaat zegt heel wat. De Bijbel moet weer opnieuw onder de aandacht van de mensen worden gebracht en de boodschap van het Woord moet weer bij de mensen worden gebracht, zeg maar weer bepreekt worden. Want helaas valt er te constateren dat het gaat om een voormalige kerk, het christendom in Nederland krimpt, ontkerkelijkt en de bekendheid met die godsdienst en haar cultuur neemt af.

Heel grappig is het dan ook gelijktijdig de leescampagne Nederland Leest 2009 van start is gegaan. Deze campagne is decpnb ned-leest  typo_JS3.inddstijds opgezet om ‘ontlezen’ Nederlanders weer aan het lezen te krijgen. Dit jaar is er aandacht voor het boek Oeroeg van Hella Haasse. Het boek handelt over vriendschap en cultuurverschillen.

Misschien was het dit jaar verstandig geweest om de twee campagnes dit jaar te combineren. Immers, er treedt ook meer vervreemding op tussen de christelijke cultuur en de niet-christelijke cultuur. Er moet weer nieuw onderwezen worden aan mensen wat de Bijbel en  de christelijke cultuur voor Nederland heeft betekend én wat zij voor Nederland ook in de toekomst kunnen betekenen. Dat geldt mijns inziens ook voor de mensen onderling”vanuit verschillende culturen moeten we elkaar proberen te verstaan en dat kan ook door het lezen van elkaars boeken.

Nederland Leest tien dagen de Bijbel om christenen beter te begrijpen. En op Bijbelzondag (een traditie om op de zondag die valt in de periode van de BijbelTiendaagse aandacht te besteden aan het thema van de Bijbel10daagse) wordt er in de kerken gepreekt over het thema: zorg dat ik weer kan zien. Zien om tot meer begrip te komen tussen de verschillende culturen in Nederland, meer begrip. En voor christenen, dat zij de boodschap van evangelie mogen zien, begrijpen en in praktijk  mogen brengen.

Schreef ik kortgeleden een blogje over het initiatief voor een (protestantse) Nationale Synode in Nederland, naast deze voorgenomen synode hebben verschillende media een zelfde beweging op meer plaatsen in wereld waargenomen.

Er wordt gewag gemaakt van het gesprek tussen de Russische-orthodoxe archimandriet Ilarion met de rooms-katholieke paus Benedictus XVI om te spreken over een gemeenschappelijk platform tegen de ‘zonde’ van verdeeldheid en vrijzinnigheid. Deze stap wordt gezien als een ‘dooi’ tussen de kerken in Oost en West, die in 1054 scheurden en in de eeuwen daarna nog verder splitsten.

Ook wordt er geschreven over de toenadering van paus Benedictus XVI tot de  Anglicaanse Kerk. Die kerk brak in 1534 met ‘Rome’.

ik schreef dat de media daar aandacht aanbesteedt, maar dat doet ze niet zo schrik en beven. Ik citeer de NRC:

Deze recente pogingen om de schisma’s te boven komen, illustreren dat opzichtig triomfalisme over de teloorgang van religie op zijn minst voorbarig is. Er moet namelijk niet uit het oog worden verloren dat de kerken ook bezig zijn met machtsvorming, en dus politiek bedrijven. Over een brede linie is er sprake van consolidatie van zowel rechtzinnigheid als organisatiekracht. In kwantitatieve termen: wie de christenen aller landen verenigt, verzamelt ongeveer 2 miljard wereldburgers tegen ruim 1 miljard moslims van verschillende denominaties.

Onderhuids voel je al de angst van de atheïst: worden we weer teruggeworpen naar een tijd ver voor de Verlichting waar de religie de macht in handen had? Omineus sluit het artikel af met de volgende waarschuwing:

de scheiding van Kerk en Staat moet het fundament blijven van een liberale democratie!!

De media zien voor hun geestesoog  waarschijnlijk al allerlei kerkelijke gremia geen plaats voor andere meningendie het dagelijks leven weer terugwerpen in die duistere tijd doortrokken van spruitjeslucht en van stille zondagen. Een tijd waarin het geluid van godsdiensten de stem van de redelijkheid overstemt.

Even een vraag van mijn kant: zouden al die breuken tussen de eens ongedeelde christelijke kerk het idee zijn van een atheïst onder het motto:

Verdeel en heers…

Vanmorgen het bericht gelezen dat de PKN steeds groener wordt. Veel drukwerk van het Landelijk Dienstencentrum van de Protestantse Kerk wordt gedrukt op papier dat het FSC-keurmerk (de Forest Stewardship Council – Raad voor Goed Bosbeheer) draagt. Het keurmerk garandeert dat het papier uit verantwoord beheerde bossen komt. Althans, dat is een gedeelte van de waarheid. In feite is er een onderverdeling te maken in de verschillende soorten FSC-labels: naast een label dat het 100% papier gemaakt is uit goed beheerde bossen is er ook een label ‘Mixed Sources‘. fsc mixed sourcesDit label geeft aan dat het papier gemaakt is van minimaal 50% pulp (hout) van FSC-gecertificeerde bron; de overige pulp bestaat uit gerecycled materiaal en/of hout uit FSC gecontroleerde bronnen. Volgens mij komt dit laatste label het meest voor.
En dat is grappig: het past het best bij de Protestantse Kerk. Mixed Sources, ook de PKN bestaat uit verschillende kerkgenootschappen die zich sinds 2004 bij elkaar hebben gevoegd. Meerdere bronnen die samengevoegd worden en zo een nieuw product gaan vormen. Wel allemaal gecontroleerd overigens…

Overigens is het goed te weten dat de Protestantse Kerk het daar niet bij laat. In de nabije toekomst zullen gelukkig heel wat gebouwen worden teruggegeven aan de natuur, of wordt de natuur minder belast omdat de gebouwen een andere bestemming kunnen krijgen.  Het drukwerk dat nog in de gebouwen ligt is gelukkig composteerbaar, dus daar hoeven we ons geen zorgen over maken. Ook daar weet de natuur raad mee. Verder is men druk doende te snoeien. Overbodig hout wordt – preventief – weggekapt. Immers, we moeten het kleine eren. Terug naar de bron. Dit natuurlijk allemaal in het kader van het uitgangspunt van het beleid van Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen.

Ik zou zeggen: petje af voor de PKN. Knap hoe ze van bedreigingen kansen en uitdagingen weten te maken!

Dirk van het podium

Oke, dan een blogje van mij gewijd aan de tovenaar van Wognum, the WognumWiz oftewel Dirk Scheringa.
Het leek wel een jongensboek: begonnen op een zolderkamertje met wat belastingformuliergefröbel en uitgegroeid tot een miljoenenbedrijf. Een voetbalclub, een schaatsploeg, drie woningen, een museum. the American dream in The Netherlands

Maar een jongensdroom die verwordt tot een shakespeariaanse tragedie.

De toch immer gewoon gebleven jongen selfmademan Dirk Scheringa, die zich liet voorstaan op, koketteerde met het dragen van ‘geitewollen-‘sokken, vond vorig jaar dat hij de regering nog een paar interessante bussinessideetjes zou kunnen geven die het land beter door het zware weer zouden kunnen loodsen.

Dirk Scheringa, de man met de trouwe hondenogen, de zachte stem, hij die zijn schapen nog zelf verzorgde, die veel van zijn medewerkers persoonlijk kende, bleek toch de wolf in schaapskleren te zijn.

Of toch niet??

Zijn nu oud-medewerkers, de fans van AZ  pleegden hun Dirk steevast de slachtofferrol toe te bedelen. Hun Dirk en zij hadden het toch altijd maar het beste voor met hun klanten, met hun ploeg (ze waren maar mooi landskampioen geworden)…

Ik ben benieuwd wat er nu nog uit de hoge hoed van de WognumWiz wordt getoverd.
Las laatst nog een berichtje over oud-neuroloog Ernst Jansen Steur uit Twente, die in opspraak raakte door verkeerde diagnoses bij patiënten. Hij zegt van zichzelf dat hij een ‘helpersyndroom’ heeft. Hij wil mensen helpen, er voor ze zijn, dag en nacht – ‘omnipresent’ zijn. Volgens mij lijkt het wel of Scheringa aan zo’n syndroom lijdt. Hij wilde iedereen helpen, ook mensen die het helemaal niet konden bekostigen. En nu mocht hij de fouten in zijn levenswerk niet herstellen. De hele wereld was tegen hem… Hij was kapotgemaakt! Hij heeft bijna niets meer. (maar natuurlijk wel het uitgekeerde dividend van aandelen van het DSB-consortium uit voorgaande jaren.) Hij moet zelfs een van zijn drie woningen verkopen om te kunnen blijven leven! Maar rug recht bij tegenwind. En als een ware sektarische mantra herhaalden zijn oud-medewerkers hetzelfde: Dirk is een gewone man, een man van het volk! Dirk is een goede man, die dit niet verdiende!!

Uhm, volgens mij had hij er al genoeg aan verdiend.

Verongelijkt kondigde Dirk Scheringa aan dat hij een boek zou gaan schrijven, een film zou gaan produceren… Ben benieuwd: over zijn leven of over zijn handelswijze? En hij zou misschien wel de politiek ingaan…

Wanneer zou de opera of de musical uitkomen: the Wiz of Wognum?

Mijn moeder heeft volgens mij altijd een gezegde paraat voor dit soort mensen:

Als niet komt tot iet, kent iet zichzelve niet.

Er is een prijzenswaardig initiatief van de grond gekomen onder verschillende protestantse kerkgenootschappen. Men wil een een nieuwe Nationale SynodeNationale Synode organiseren. Dit allemaal natuurlijk in het licht gezien van de nationale synode te Dordrecht uit 1618-19. Naast het gegeven startschot tot de Statenvertaling is deze synode toch vooral bekend geworden door de afwijzing van de remonstranten, een loot aan de protestantse stam die niet de goedkeuring kon verdragen van een groep anderen.

Momenteel is er dus een nieuw initiatief ontstaan om in deze tijd van toenemende ontkerkelijking de protestantse handen – want als we de Rooms-Katholieke Kerk zouden uitnodigen wordt het allemaal een beetje te complex, zo werd gezegd – ineen te slaan en over onze kerkmuren heen te reiken om elkaar te ontmoeten in ons gezamenlijk geloof en belijden.

Maar helaas, het plan lijkt al gedoemd vroegtijdig ten onder te gaan. Vanmorgen werd bekend dat de Hersteld Hervormde Kerk waarschijnlijk niet mee zou doen als ook Remonstrantse Broederschap zou worden uitgenodigd en dat ook andere protestantse kerkgenootschappen zouden schitteren door hun afwezigheid.

Wat een demasqué!! Wat zal dit allemaal een gunstige uitstraling hebben op de kerken? Waarom moet de uitspraak ‘waar er twee protestanten in de wereld zijn, is er altijd ruzie’ nu weer bewaarheid worden?

… niet tweemaal aan denzelfden steen

Op het gevaar af dat ik de komende tijd als reactionair en voor nostalgische kwezel wordt versleten dan toch in dit blog aandacht voor een opmerkelijk item dat ik vanmorgen oppikte bij Radio 1: het is onderzocht of de Nederlander de laatste jaren hufteriger is geworden. En ja, wat schetst onze verbazing: het klopt!!

In de jaren 60 van de vorige eeuw is er met succes verhit gestreden voor meer vrijheden.  Mensen kunnen vanaf die tjd meer dingen zelf beslissen, Nederland is in elke zin van het woord sindsdien kleurrijker geworden. Maar tegenwoordig wordt meermalen geconstateerd dat die verworven vrijheden ook een donkere, zwarte kant kunnen hebben. Opkomen voor jezelf wordt soms het idee van het ‘dikke ik’: de wereld draait om mezelf. Mondigheid wordt grote monderigheid.ego Laatst hoorde ik de parlementariër Mei Li Vos  van iemand zeggen ‘dat hij zijn kop had moet houden’. De laatste tijd besteedt de stichting SIRE aandacht aan hufterigheid van mensen met hun campagne Onbewust asociaal. Het lijkt er wel op dat niet iedereen op een goede manier met die bevochten vrijheid kan omgaan. Meer over het fenomeen van misbruik van vrijheid kun je ook lezen in de boeken van Britse psychiater Theodore Dalrymple.

Ook besteedde ik in dit verband eerder aandacht aan het boek van Rüdiger Safranski Het kwaad of het drama van de vrijheid. In dit boek beschrijft Safranski – nadat hij allerlei filosofen heeft behandeld – de mens die leegte en chaos ervaart wanneer geen god of levensbeschouwing hem de weg wijst. Nu dacht men dat de mens vanwege het feit dat hij redelijk is op een normale wijze kan samenleven met de ander. Immers, er is geen dominante waarheid meer en de ene waarheid is dus niet beter dan de andere waarheid. Zolang ieder zich maar houdt aan de basisspelregels. Zolang de redelijkheid bewaard wordt, blijft ook het samenlevingssysteem overeind. Maar de redelijkheid weet niet iedereen meer te boeien. Het onredelijke, het kwaad blijkt diep in de mens verborgen te zitten. Het jezelf als middelpunt van het universum te wanen.Het kwaad tracht zich ‘zich een goed geweten aan te meten’. Wat ik doe dat is in de regel toch goed? Safranski  waarschuwt aan de hand van filosofen voor dat demonische, een onredelijke, door de massa gedragen kracht. We blijven toch maar hopen op redelijkheid, soms tegen beter weten in. Vrijheid is geen gemakkelijkheidsoplossing, maar iets waarmee de uitdaging nog maar gesteld is. Maar de angst voor de vrijheid is ook geen reden om in verhalen en illusies weg te vluchten. Vrijheid zoekt ook naar ankerpunten, een ethiek en leefregels die haar mogelijk maken.

En juist dat laatste laten we ons niet aanleunen, dat laten we ons niet gezeggen. We laten ons toch zeker de wet niet voorschrijven!!

Want, geachte lezer, u weet het net zo goed als ik: wat hierboven geschreven staat geldt alleen voor de ander…

Door alle commotie omtrent het DSB-debacle valt het nieuws van de voedsel- en landbouworganisaties van de Verenigde Naties (FAO) toch een beetje buiten de radar van velen.

De FAO stelt dat de voedselproductie de komende veertig jaar met 70 procent moet stijgen om aan de vraag van de groeiende wereldbevolking te kunnen voldoen. Volgens de FAO moet er vooral meer geld worden geïnvesteerd in landbouw in ontwikkelingslanden, waar toename van de voedselproductie het hardst nodig is. Een jaarlijks bedrag van 56 miljard euro, 50 procent meer dan nu, moet de problemen oplossen. Voedselproductie krijgt te maken met de effecten van klimaatverandering, zoals hogere temperaturen, grotere veranderlijkheid in regenval, vaker extreme weersomstandigheden.

Het is en blijft een hete aardappel die de Westerse wereld blijft toespelen. Natuurlijk, aan de ene kant willen we de ontwikkelingslanden best helpen, maar als ze dan economisch er bovenop komen en hun producten willen afzetten in onze markt dan trekken we snel allerlei marktbeschermende muren op. Het lijkt wel of al dat ontwikkelingsgeld – dat voor een groot deel niet eens op de plaats aankomt waar het hardst nodig is – voor het Westen een soort wiedergutmachungsgeld is als ‘herstelbetaling’ voor het koloniale verleden. Maar als dan de ‘patiënt’ op eigen benen kan staan dan begint het Westen te beven. Misschien is het ook om die reden dat veel ontwikkelingslanden geen stabiele regering kennen. Lekker makkelijk voor het Westen: corrupte regeringen kun je beter naar je hand zetten.

Daarom ook dat bekende poplyric als titel Money makes the world go around. money makes the world go around

Solidariteit is mooi, zolang het onze economische dominantie maar geen parten speelt. Het draait in de hele wereld om geld.

Maar tegenwoordig zie je steeds meer de andere meningen in de media komen, bijvoorbeeld het boek de crisiskaravaan van Linda Polman. In het boek wordt de traditionele hulpverlening aan ontwikkelingslanden tegen het licht gehouden en wordt deze aan de kaak gesteld. Een ander geluid komt uit een deel van de ontwikkelingslanden zelf. Kortgeleden zag ik in een interview met een persoon waarin naar voren kwam dat er vanuit de ontwikkelingslanden zelf stemmen opgaan om het Westen ervan te overtuigen dat het de ontwikkelingshulp in de huidige vorm alleen maar afhankelijk maakt. Eigenlijk was de conclusie: Stop ermee!! We willen niet langer gepiepeld worden. Misschien is de hulp die China geeft, namelijk alleen vanuit economische drive  – wij halen iets bij jullie en geven jullie er dan iets voor terug – zonder verdere verplichtende moraliteit, zo populair in ontwikkelingslanden. Het Westen had altijd de mond vol van allerlei democratische initiatieven die van de grond moesten worden getild in ontwikkelingslanden. Maar in feite werd er met twee tongen gesproken. We wilden wel helpen, maar het moest ons niks ‘kosten’!!

Maar ja, wat willen we. Eigenlijk willen we het volgende. Namelijk dat de ontwikkelingslanden afhankelijk blijven van ons, want anders missen we onze mogelijkheid om ons zelf goed te voelen.

Money makes the world go around allerlei geopolitieke overwegingen en mondiale economische ideeën liggen ten grondslag aan allerlei beslissingen. Als andere landen mee willen delen in de taart die welvaart heet dan vrezen we voor ons deel dat dan kleiner wordt. China, India en andere landen, natuurlijk mogen zij zich ontwikkelen, maar niet ten koste van onze welvaart!!

En dan heb ik het nog geen eens gehad over de verstrekkende gevolgen van de klimaatcrisis. Natuurlijk, we willen daar allemaal iets aan doen, maar o wee, we moeten er niets bij inschieten, het moet geen geld kosten – of het moet binnen redelijke termijn terug te verdienen zijn. Daarom heb ik ook weinig hoop voor klimaatconferentie in Kopenhagen in december…

immers…

Money makes the world go around

Vandaag ben ik het slachtoffer geworden van skimmingtechnieken: criminelen hebben op een ingenieuze wijze mijn pinpasgegevens en pincode gekopieerd en een énorm bedrag van mijn rekening afgeschreven. Sta je toch wel even vreemd te kijken: ben je ineens nagenoeg blut!! Gelukkig was alles weer geregeld na een telefoontje met mijn bank. Een pak van mijn hart!!

Financieel leed van een heel andere orde was er vandaag natuurlijk ook: de DSB-bank werd onder curatele gesteld en er zullen veel mensen (financieel) gedupeerd raken. In vergelijking daarmee is mijn leed natuurlijk klein bier.

Als je vandaag de verschillende actualiteitenprogramma’s hebt gevolgd hoorde je verschillende zaken de revue passeren: men had het het over de reus op lemen voeten en over hoogmoed komt voor de val – de DSB-bank en de persoon van Dirk ScheringaEigen verantwoordelijkheid? – en  men had het over de beerput die nu moet worden opengetrokken en dat er een bijltjesdag  zou volgen waarop de verantwoordelijken stevig aan de tand zouden worden gevoeld en – zo werd er omineus aan toegevoegd – eventueel het veld zouden moeten ruimen!!

Verantwoordelijkheid. Het blijft een moeilijk begrip voor de mens: verantwoordelijkheid is vooral iets wat we uiteindelijk graag bij de ander leggen. O, natuurlijk we willen ons eigen leven altijd zelf onder controle houden. Maar als er dan iets verkeerd gaat, nee dan zijn wij zelf niet verantwoordelijk!! Mensen willen graag de controle houden over eigen handelen en leven, maar als er dan iets verkeerd gaat in het leven, iets faliekant fout gaat, dan gaan we op zoek naar anderen om hen de schuld te geven.

De mens wil zo graag vrij zijn, maar dan wel in een wereld, een samenleving die vrij is van voetangels en valkuilen.

On this day, we gather because we have chosen hope over fear, unity of purpose over conflict and discord.

Zo verwoordde president Barack Obama zijn missie in de inaugurele toespraak in januari 2009. Barack Hussein ObamaHoop blijkt het centrale begrip in zijn toespraak. Hoop die Obama linkt aan de Bijbel:

We remain a young nation, but in the words of Scripture, the time has come to set aside childish things. The time has come to reaffirm our enduring spirit; to choose our better history; to carry forward that precious gift, that noble idea, passed on from generation to generation: the God-given promise that all are equal, all are free, and all deserve a chance to pursue their full measure of happiness.

Je ziet hier duidelijke verwijzingen naar de monumentale speech van Martin Luther King jr. met zijn I have a dream speech: I have a dream that one day this nation will rise up and live out the true meaning of its creed: We hold these truths to be self-evident, that all men are created equal. Ook refereert president Obama aan 1 Korintiërs 13:

Toen ik een kind was, sprak ik als een kind, voelde ik als een kind, overlegde ik als een kind. Nu ik een man ben geworden, heb ik afgelegd wat kinderlijk was. Nu kijken we nog in een wazige spiegel, maar straks staan we oog in oog. Nu is mijn kennen nog beperkt, maar straks zal ik volledig kennen, zoals ik zelf gekend ben. Ons resten geloof, hoop en liefde, deze drie, maar de grootste daarvan is de liefde.

Twee mannen die aan het begin stonden van een weg vol beloftes van hoop en verandering. En in een sombere tijd als deze lijkt het wel of de mensheid behoefte heeft aan zulke opbeurende, hoopgevende woorden. Vandaar de Nobelprijs voor de Vrede voor Barack Hussein Obama. En ja, misschien heeft hij voor velen nog niet veel voor elkaar gebokst en zijn het alleen maar woorden. Maar woorden kunnen hoop geven, kunnen mensen in beweging brengen. Daarom vind ik deze prijs een aanmoediging voor president Obama op een ingeslagen hoopvolle weg.

Ik vind het altijd weer interessant dat de wereld altijd op zoek is naar mensen die hoop geven, iets om in te geloven; ondanks alle zure kritiek van anderen die de prestaties van president Obama (soms ook terecht) nuanceren. Mensen willen blijven geloven in het ongrijpbare, in het onzichtbare. Soms zijn dat kleine groepjes mensen die zich willen verbinden met elkaar en met een hoopvolle boodschap. Eeuwenlang werd dit geloof, deze hoop beleeft in kerkelijke gemeenschappen. Nu lijkt het een grote groep die benieuwd is naar de vervulling van gedane beloftes van president Obama: eenheid, gelijkheid en geluk voor velen, voor allen.

Ons resten geloof, hoop en liefde, deze drie, maar de grootste daarvan is de liefde. Het zijn grote woorden, honderden jaren geleden opgetekend, vaak bezoedeld en verraden. Het zijn Bijbelse woorden die voor veel mensen in de Westerse wereld blijkbaar geen zeggingskracht meer hebben.

Of toch wel?

Vandaag het tweede deel over het thema solidariteit. Het eerste deel verscheen op 2 oktober jl.

In dit tweede deel wil ik meer aandacht besteden aan dit thema vanuit de christelijke ethiek. Zonder twijfel is één van de kernbegrippen binnen het christendom naastenliefde. Dit geeft meteen aan hoe een mens vanuit de christelijke optiek in het leven zou moeten staan: karakteristiek voor een christelijke basishouding is het omzien naar de ander, zeg maar leven vanuit een gemeenschapsbesef. Bijbel en LichtDit gemeenschapsbesef zie je duidelijk vormgegeven worden in de kerkelijke gemeenschap: de gemeente van Christus is een gemeenschap waarin je wordt opgenomen; die gemeenschap was er al voordat jij er was en heeft ook een zeker gezag over jou. Natuurlijk is er ook sprake van interactie, want het behoren bij een gemeente is ook een innerlijke keuze. Maar niet in de sfeer van: ik kies. Eerder: jij wordt gekozen. En je bent deel van een gemeenschap. Dit gemeenschapsbesef is zodoende kenmerkend voor een christelijke visie op de samenleving.

In het huidige economische klimaat is lijkt gemeenschapsbesef steeds meer op het tweede plan gekomen, mede door de sterk individualiserende samenleving. Eén van de taken van de overheid is het stimuleren van de economie. Tegenwoordig zie je dat zich dat uit door het stimuleren van felle concurrentie, ook op gebieden die van oudsher sterke overheidsregulering kende. Hierbij valt te denken aan zorginstellingen voor verstandelijk gehandicapten. Het stimuleren van die concurrentie kennen we ook onder de naam ‘marktwerking’. Hierdoor wordt een situatie gecreëerd waarin geld een allesbeslissende rol kan gaan spelen. De motivatie voor iets als maatschappelijk verantwoord ondernemen neemt dan af.

Ik denk dat ik niet in raadselen spreek als ik schrijf dat we een soortgelijke beweging nu zien in de zorg, waardoor mensen die niet in bepaalde hokjes kunnen worden ingedeeld buiten de boot vallen óf dat groepen mensen hun eigen zorg moeten organiseren óf dat een instelling de te geven zorg te complex of te duur vindt.

Vanuit christelijk ethisch perspectief kun je wijzen op de het gemeenschapsbesef. Mensen staan niet alleen in deze wereld, ze worden aan elkaar gegeven. Door allerlei sociale verbanden staan ze in contact met elkaar. We leven in een maatschappij met elkaar en we dienen ons tot elkaar verhouden. We kunnen niet doen alsof de ander niet bestaat en het zelf maar moet oplossen. Wanneer we dat doen betekent dat het dat de hele structuur van onze samenleving wordt aangetast. In het licht van het sociale verband waarin we met elkaar leven is een verdeling van bestaansmogelijkheden pas ‘recht’ te noemen, wanneer een optimale participatie in die bestaansmogelijkheden voor de hele gemeenschap gerealiseerd is. IJkpunten voor deze ‘rechte’ verdeling zijn degenen die met betrekking tot deze participatie de meest kwetsbare positie innemen in de gemeenschap. Komen dezen iets tekort dan is de gemeenschap en daarmee de gerechtigheid geschonden.

Mijns inziens is passieve solidariteit, namelijk het door belastingmaatregelen veiligstellen van optimale zorg, juist een notie die vanuit de christelijke ethiek naar voren komt. Wij leven in een gemeenschap en dienen zorg voor elkaar te dragen!