Er is veel volk op de been in Jeruzalem.
De straten puilen uit. het Paasfeest staat immers voor de deur.
Het feest dat herinnert aan de uittocht van het volk van Israël
uit het slavenhuis van Egypte.
En dan is het opeens donker. Midden op de dag. Rond het middaguur.
Een duisternis, die als een donker kleed het hele land overvalt.
Hier zijn krachten aan het werk, die wij mensen niet kunnen verklaren.
Alle natuurwetten worden opzijgeschoven.
God grijpt in!
Wat eens de profeet Amos – in het Oude Testament – profeteerde
gaat vandaag in vervulling:
‘Op die dag – spreekt God, de HEER –
zal Ik op het middaguur de zon doen ondergaan,
en het land verduisteren op klaarlichte dag.’ (Amos 8: 9)
Veel mensen lopen weg.
Nee, om iemand te zien sterven aan een kruis … daar hebben ze geen moeite mee.
Maar voor het onheilspellende donker gaan ze op de loop.
Een angstwekkende duisternis die doet denken
aan de bevrijding uit Egypte.
Het symbool van verschrikking, van ongeluk, verderf en dood.
Het teken van het oordeel van God!
Uit die diepe, angstwekkende duisternis klinkt een langgerekte klacht omhoog:
‘Eli, Eli, lema sabachtani?’
Dat betekent:
‘Mijn God, mijn God, waarom heb U Mij verlaten?’ (Matteüs 27: 46)
Het is het ‘waarom?’ uit de duisternis. Woorden uit Psalm 22.
Woorden waarin een mens een brug zoekt,
die uit de godverlatenheid tot God voert.
Woorden van een mens die bespot wordt en veracht.

‘Waarom?’

We horen zijn diepe smart, zijn diepe eenzaamheid en onbegrip.
Jezus voelt in de duisternis, dat God Zich van Hem afkeert.
Een krachtig antwoord van God blijft uit.
Uit de hemel komt geen antwoord.
Wat heeft Jezus in deze godverlatenheid moeten lijden!
En toch: Hij blijft gehoorzaam aan zijn roeping –
tot het bittere einde toe.
Hoezeer door God verlaten, Jezus blijft roepen in de duisternis:
‘Mijn God …’
In dat ene woordje ‘Mijn’
ligt heel zijn hoop en verwachten besloten.

Drie uren duisternis.
Daarin wordt het oordeel van God over een zondige wereld openbaar.
Drie uur … dan zegt God: ‘Nu is het genoeg!’
‘Het is volbracht!’
Op dat moment treedt God uit zijn verborgenheid.
Het voorhangsel van de tempel scheurt – van boven naar beneden.
De toegang tot God is weer mogelijk!
Die godverlatenheid, die diepe, donkere duisternis,
waarin alle machten op je aankomen
… dat is voor Jezus … de hel.
Daar aan het vervloekte hout van het kruis
geeft Jezus in deze helse godverlatenheid
zijn leven om de deuren van de hemel weer van slot te krijgen.
Wanneer dáár aan het recht van God is voldaan …
Wanneer dáár de schuld voor een zondige wereld is voldaan …
Wanneer dáár de toorn van God is verzoend …
wijkt de duisternis voor het licht!
Het is drie uur in de middag.
Vanaf het tempelplein klinken duidelijk hoorbaar de stoten van de bazuin.
Tijd voor het avondoffer in de tempel. Uur van het gebed.
Dan knielt – in de voorhof van de tempel – het volk van Gods verbond.
Terwijl in het heilige een priester het reukoffer op het altaar ontsteekt.
Zo vloeien gebeden en wierook samen
tot een stroom van smeken tot God.
In dát uur van gebed en offer brengt Jezus
als de grote Priester het offer van zijn leven.
Zijn kruis is tegelijk het altaar
waar eens voorgoed hét offer ter verzoening wordt gebracht.
Tegelijkertijd worden alle menselijke offers daarmee aan de kant geschoven.
Ze hebben geen waarde meer.
Het offer dat Jezus brengt is uniek, onherhaalbaar, onvervangbaar.
Daar kan geen mens iets meer aan toevoegen of afdoen.

En wij?

Vanaf het kruis van Golgotha klinkt het ‘waarom’
van de godverlatenheid.
De gekruisigde Jezus werd verlaten
opdat wij nooit meer door God verlaten zouden worden.
In mijn angst, in mijn pijn, in de aanvechting en de verzoeking,
mag ik vasthouden aan die belofte van de Vader.

Dat is het geheim van dit vierde bewogen kruiswoord!


 

Ze zijn Jezus gevolgd. Door de nauwe straten van de stad Jeruzalem.
De Damascuspoort uit.
Tot op de kruisheuvel Golgotha.
Het zijn Maria, de moeder van Jezus;
Maria, de vrouw van Klopas en Maria uit Magdalena.
Het is hun liefde voor Jezus die hen hier heeft gebracht, bij het kruis van Jezus.
Wat een intens verdriet moet het hen gedaan hebben
toen ze zagen hoe hun geliefde Jezus aan het kruishout werd vastgespijkerd.
Wat een gevoelens van machteloosheid moeten hen zijn overvallen
toen ze hoorden hoe hun geliefde Jezus werd bespot en veracht
door de geestelijke leiders van hun volk.
Het zwaard snijdt in al zijn scherpte door hun ziel
als ze aan de voet van het kruis staan
waar hun geliefde Jezus als een gewetenloze misdadiger hangt.
Dan merkt Jezus hen op. Zijn oog valt op Maria, zijn moeder.
En op Johannes, de enige van de leerlingen die niet is weggevlucht.
‘Toen Jezus zijn moeder zag staan,
en bij haar de leerling van wie Hij veel hield,
zei Hij tegen zijn moeder: ‘Vrouw, dat is uw zoon,’
en daarna tegen de leerling: ‘Dat is je moeder.’ (Johannes 19:26-27)
Het is opvallend hoe Jezus in zijn lijden aan het kruis
steeds met anderen bezig is geweest.
Het zijn bewogen woorden, die Hij vanaf het kruis spreekt.
Woorden die voortkomen uit het diepste van zijn wezen.
Bewogen met anderen.
Want hoe moet het nu verder met Maria?
Moet ze straks helemaal alleen weer terug naar Nazareth?
Hoe lang zou ze al de weduwe van Jozef zijn?
Wie zal er daar in haar levensonderhoud voorzien?
De gekruisigde Jezus spreekt hier Maria aan als ‘vrouw’
en niet als moeder.
Maria is niet alleen zijn moeder,
zij is ook de vrouw die zich uit liefde in dienst gesteld heeft van haar Heer.
‘De Heer wil ik dienen: laat er met mij gebeuren wat u hebt gezegd.’
(Lucas 1: 38)
Heel Maria’s leven staat in het teken van het dienen van de Heer!
Vanaf zijn kruis draagt Jezus in zijn liefdevolle bewogenheid
deze vrouw op aan de zorgen van Johannes.
Daarmee snijdt Hij de natuurlijke band met zijn moeder door.
Hij neemt afscheid van haar,
door haar een ander in zijn plaats als zoon toe te wijzen.
En opnieuw moet Maria als moeder een stap terug doen.
Nu voorgoed.
Nu definitief.

En Johannes?

Sommige uitleggers denken dat Johannes, net als Jakobus zijn broer,
een neef van Jezus moet zijn geweest.
Eén van die donderse jongens van Zebedeüs en Salome.
Johannes is de leerling waar rabbi Jezus veel van is gaan houden.
Iemand die Hem drie jaar lang is gevolgd, door dik en door dun.
Trouw en het vertrouwen waard.
Johannes is dan ook de enige leerling
waar we in het evangelie van lezen dat hij bij het kruis staat.
Ook Johannes wordt door de gekruisigde Jezus persoonlijk aangesproken.
Het is geen vriendelijk verzoek dat Jezus doet aan zijn beste vriend.
Het is een taak, een opdracht die de Heer hem geeft: ‘Zorg voor haar!’
De man en de vrouw waar Jezus op aarde
het meest van is gaan houden worden
door Hem door dit kruiswoord aan elkaar verbonden.
Hij wil dat ze één gezin gaan vormen.
Voortaan woont Maria in het huis van Johannes.
Zij zullen samen het begin gaan vormen van een nieuwe gemeenschap:
de gemeente van Jezus Christus.
Zij zullen als eersten brood en wijn met elkaar delen.

En wij?

Ook ons spreekt de gekruisigde Jezus aan.
Aan zijn kruis brengt Hij mensen bij elkaar.
Hij draagt ons op om zorg te dragen voor elkaar.
Om als broeders en zusters in liefde met elkaar om te gaan.
Om onze vreugde en ons verdriet,
onze rijkdom en onze nood met elkaar te delen.
Aan het kruis herinnert Jezus ons aan de woorden
die Hij eerder sprak:
‘Want ieder die de wil van mijn Vader in de hemel doet,
is mijn broer en mijn zus en mijn moeder.’ (Matteüs 12: 50)
Als je Jezus gaat volgen, kun je allerlei banden,
zelfs familiebanden, kwijtraken.
Maar de gekruisigde Jezus ziet je staan
en geeft je een nieuwe familie om je heen:
de gemeente van onze Heer Jezus Christus.

Dat is het geheim van dit derde bewogen kruiswoord!

 

Door de nauwe straten van Jeruzalem wringt zich een groep Romeinse soldaten.
Ze begeleiden drie veroordeelden die vandaag nog gekruisigd zullen worden.
Twee naamloze misdadigers en een zekere Jezus,
die zichzelf heeft laten ‘kronen’ tot koning van de Joden.
Aangekomen op de plek die Schedelplaats – die Golgotha heet …
doen zij hun werk.
Met touwen en grote draadnagels
maken ze de drie veroordeelden vast aan hun kruis.
Wat kan het hen ook schelen.
‘Bevel is bevel’.
En als dank voor de door hen verleende diensten
verdelen zij de kleren van de kruiselingen.
Eén is er zo gelukkig om het naadloos geweven kleed van Jezus te winnen.
Wat zou hij er mee gedaan hebben?

Golgotha, Schedelplaats.
Die naam had deze heuvel vermoedelijk te danken aan zijn vorm.
Volgens een oude Joodse legende was hier
– na de zondvloed – de schedel van Adam begraven.
Adam, de eerste mens, die in opstand was gekomen tegen God.
God had hem daarom verbannen uit het paradijs.
Op deze plaats – even buiten de muren van de stad Jeruzalem –
waar men aannam dat de schedel van de eerste mens begraven was,
opent Jezus, de tweede Adam, weer de toegang tot het paradijs.
Aan weerszijden van de gekruisigde Jezus hangen twee misdadigers.
Het zijn Zeloten. In Jezus’ tijd Sikariërs genoemd. Dolk-mannen.
Zij hoorden tot een groep van ondergrondse verzetsstrijders
die met hun messen en dolken alles wat Romeins of Romeins-gezind was …
van het leven probeerden te beroven.
Zij vochten voor een koninkrijk zonder de gehate Romeinen:
een paradijs op aarde.
Daarom werden zij door hun Joodse volksgenoten op handen gedragen.
Bar-Abbas was hun populaire leider.
Wanneer het gebeurd is vertelt de evangelist Lucas ons niet,
maar de ogen en het hart van één van deze beide misdadigers
zijn opengegaan voor Wie Jezus is.
Hij heeft begrepen dat Jezus hier onschuldig aan zijn kruis hangt.
Hij heeft gezien hoe Jezus aan het kruis
de plaats ingenomen heeft van Barabbas, hun aanvoerder.
Hij heeft geluisterd naar de woorden van Jezus:
de messias, de koning van de Joden.
Daarom verdedigt hij Jezus tegenover zijn collega:
‘Wij worden terecht gestraft:
het is ons verdiende loon.
Maar die man heeft niets onwettigs gedaan.’(Lucas 23: 41)
En hij voegt eraan toe:
‘Jezus, denk aan mij wanneer U in uw koninkrijk komt.’ (Lucas 23: 42)
Hij gelooft het! Hij gelooft in de koninklijke macht van Jezus!
Hij gelooft dat Jezus de werkelijke Verlosser, de langverwachte Bevrijder is.
Hij gelooft dat met Jezus het koninkrijk op aarde komt!
En dat is zonder meer een wonder.
Want menselijkerwijs gezien is het een dwaasheid
om nog iets van Jezus te verwachten.
Ten dode opgeschreven is Hij.
Nu kende men in de tijd van Jezus
drie betekenissen van het woord ‘paradijs’:
• het verloren paradijs van Adam – de eerste mens – uit Genesis.
• Dan was er het paradijs van de eindtijd
(denk maar aan het Bijbelboek Openbaring).
• En tenslotte kende men het paradijs
als de plaats waar de gestorven gelovigen verblijven.

In die laatste betekenis gebruikt Jezus nu aan het kruis het woord ‘paradijs’.
Het is de plaats van het eeuwige leven
tegenover de plaats van de eeuwige dood in de Gehenna, de hel.
Bewogen als Hij is met deze tot geloof gekomen misdadiger
belooft de gekruisigde Jezus hem zelfs meer dan hij vraagt.
Jezus zal niet alleen dénken aan hem,
Jezus zal bíj hem zijn, en hij bij Jezus.

Heden, vandaag nog!
Zelfs de dood kan hen niet meer van elkaar scheiden.
Zo ontvangt deze vrijheidsstrijder in zijn stervensuur … het Léven!

En wij?

Ook ons spreekt de gekruisigde Jezus aan.
Het zijn bewogen woorden. Woorden die ons in beweging zetten.
Want dat koninkrijk, dat paradijs dat door Adam was verloren geraakt,
wordt hier aan het kruis ook voor ons door Jezus weer ontsloten.
Wie berouw toont, zijn schuld erkent en onvoorwaardelijk in Jezus
als zijn Redder gelooft … mag met Hem mee naar binnen.
Die mag voor eeuwig leven in het ‘paradijs’.
Het kruis van Jezus is voor ons de ‘boom van het Leven’ geworden.

Dat is het geheim van dit tweede bewogen kruiswoord!

 

Pontius Pilatus voelt zich bedreigd. Nee, hij wil geen opstand in Jeruzalem.
Dat zou zijn positie als prefect in Judea in gevaar brengen.
Schoorvoetend geeft hij zich gewonnen.
Aan de geestelijke leiders van het Joodse volk.
Rabbi Jezus zal de plaats van Bar-Abbas innemen
op het al gereedliggende kruis van Golgotha!
Golgotha, Schedelplaats. Executieheuvel buiten de muren van de stad Jeruzalem.
De Romeinse soldaten doen hun werk. ‘Eén, twee, drie …’

‘Vader, vergeef hun, want ze weten niet wat ze doen.’
Vanaf het kruis op Golgotha horen we het eerste kruiswoord.
Een bewogen woord. Want Jezus is bewogen met mensen.
Bewogen, tot in het diepst van zijn wezen is Hij met hen begaan.
‘Vader, vergeef hun …’ Wie zijn die ‘hun’?

Wie het zijn, zijn zij die niet weten wat zij doen.
Je zou allereerst kunnen denken aan de soldaten
die Jezus aan zijn kruis hebben vastgespijkerd.
Zij doen niets anders dan wat hen van hogerhand is opgedragen.
‘Bevel is bevel!’
Jezus is met hen begaan.
Ze weten immers niet dat zij een onschuldige ter dood hebben veroordeeld.
Later op de dag – pas ná het sterven van Jezus –
dringt het door tot hun legerofficier:
‘Werkelijk, deze mens was een rechtvaardige!’ (Lucas 23: 47).
Je zou ook kunnen denken aan de toegestroomde volksmassa.
Weten zíj wel wat ze doen?
Het was immers nog maar een paar dagen geleden
dat zij Jezus als hun langverwachte messiaanse koning hadden opgehaald.
Palmtakken. Hosanna.
‘Gezegend Hij die komt als koning, in de naam van de Heer!’ (Lucas 19: 38).
Vanmorgen vroeg hadden ze
– opgejut door hun geestelijke leiders –
voor het paleis van Pilatus geschreeuwd: ‘Kruisig Hem, kruisig Hem’ (Lucas 23: 21).

Ach, ze weten niet wat ze doen.
Ze hebben hun messiaanse koning afgewezen, uitgespuwd, naar het kruis verbannen.
Wie wél weten wat zij doen zijn de geestelijke leiders van het volk van Israël:
de Joodse raad, het Sanhedrin.
Zij staan er op de Schedelplaats met hun neus bovenop.
Ook zij drijven de spot met de gekruisigde Jezus:
‘Anderen heeft Hij gered;
laat Hij nu zichzelf redden als Hij de Messias van God is, zijn uitverkorene!’ (Lucas 23: 35).
Ook hogepriester Kajafas is er ambtshalve bij.
Het was namelijk gebruikelijk
dat hij bij de terechtstelling van een valse profeet aanwezig was
om op een schuldbelijdenis of een herroeping te wachten.
Wanneer zo iemand – tijdens zijn terechtstelling
– zijn schuld bekende of zijn valse leer herriep,
dan kon de hogepriester hem vergeving schenken.
Dan zou hij niet als een goddeloze sterven.
Maar de gekruisigde Jezus draait echter de rollen om!
Hij vraagt niet om vergeving voor Zichzélf.
Hij vraagt God om vergeving te schenken
aan allen die Hem bespotten en verachten:
de soldaten, de geestelijke leiders,
de toegestroomde mensenmassa, wij dus!
‘Vader, vergeef hun, want ze weten niet wat ze doen.’
De gekruisigde Jezus bidt, roept tot zijn Vader.
Immers alleen de Vader kan vergeven.
De Vader wíl vergeven.
Om het offer van zijn Zoon.
Vergeving.
In de Bijbel betekent het woord vergeving: wegzenden.
Op Grote Verzoendag werd er in Israël een bok de woestijn in gezonden.
Nadat de Hogepriester eerst zijn handen op zijn kop heeft gelegd
om daarmee – symbolisch – al de zonden van het volk
over te dragen op dit dier.
De gekruisigde Jezus is die zondebok.

En wij?

Het eerste bewogen kruiswoord van Jezus roept ons
in de eerste plaats op om berouw te tonen.
Want wie geen berouw toont om zijn zonden
kan ook geen vergeving ontvangen.
En wie geen vergeving heeft ontvangen kan ook de ander niet vergeven.
Dat is namelijk het tweede waartoe
dit bewogen kruiswoord van Jezus ons roept:
om elkaar te vergeven.
Zélfs als helemaal duidelijk is, dat de ander fout was.
Zélfs als er niet eens om vergeving wordt gevráágd.

Zou je dat kunnen? Elkaar vergeven?
Want die ander liefhebben kun je alleen
als je weet dat jouw zonden je vergeven zijn.

Dat is het geheim van dit eerste bewogen kruiswoord van Jezus.

De titel van deze blog komt van “Jesu Leiden, Pein und Tod” (Het lijden, de pijn en de dood van Jezus) is een Duitse lutherse hymne van Paul Stockmann gepubliceerd in 1633. Johann Sebastian Bach gebruikte gedeeltes als koralen in zijn Johannes-Passion. De afbeelding stelt een zogenaamde Pietà voor. De Pietà is een specifieke vorm van de Bewening van Christus, waarbij Jezus alleen door de Maria wordt beweend.

In één van zijn boeken vertelt Adrian Plass
over een bezoek dat hij met z’n gezin
aan een kerk bracht, tijdens de vakantie.
Hij schrijft dan:
‘Opeens waren we Katy, ons dochtertje van vier, kwijt.
We vonden haar bij een pietà,
een beeld van Maria, de moeder van Jezus,
die het dode lichaam van haar Zoon in haar armen hield.
Katy draaide zich om en zei:
‘Papa, waarom heeft Jezus een gat in z’n zij?’
Moeizaam legde ik uit dat een Romeinse speer
daarvoor verantwoordelijk was.
Katy vond het afschuwelijk.
Ze keek weer naar het beeld.
‘Papa, Hij heeft gaten in z’n voeten.
Waarom heeft Hij gaten in z’n voeten?’
‘Kijk’, wees ik naar een klein kruisbeeld aan de muur boven ons.
‘Ze hebben zijn voeten aan een stuk hout vastgespijkerd,
aan een kruis, en dat zijn de gaten
waar die spijkers hebben gezeten.’
‘Z’n voeten vastgespijkerd?’
Ze keek opnieuw naar de stenen figuren achter zich.
Haar stem klonk schor toen ze weer wat zei.
‘Papa, Hij heeft ook gaten in z’n handen.
Hebben ze z’n handen dan ook vastgespijkerd, nee toch?’
Verdrietig legde ik het uit. Katy ging dichter bij het beeld staan,
sloeg haar arm om Jezus heen en legde haar gezicht op zijn knie.
Opeens verlangde ik terug naar de tijd
dat ik voor de eerste keer besefte
dat Jezus voor mij gestorven is,
en dat het echt pijn deed,
voordat ik mijn geloof verpakte
in woorden en in zorgen.
Ik wou weer worden als een kind…’

Ja, je weer zo ontvankelijk weten als een kind.
Je geloof weer zo beleven als Katy,
die zich écht aan de voeten van Jezus vlijt.

Weet u naast haar, beter: aan Jezus’ voeten is nog plaats.
Is niet juist de lijdenstijd, de veertigdagentijd,
hier niet voor bedoeld?
Om te knielen bij Jezus, aan zijn voeten te komen,
je opnieuw aan Hem toe te vertrouwen,
om alles
– ook dat waar je het misschien nooit met anderen over hebt –
om alles aan zijn voeten uit te storten.
En je te laten vullen met zijn liefde, met zijn genade,
met zijn vergeving en vernieuwing.
Om je opnieuw aan Hem toe te wijden,
opnieuw met Hem de afspraak te maken,
Hem te volgen,
zijn weg te gaan.

 

De Veertigdagentijd of Lijdenstijd in aanloop naar Pasen
is voor christenen de periode die in het teken staat van
soberheid, inkeer en bezinning op je eigen christenzijn.
Christenen geloven dat ieder mens geschapen is
naar Gods beeld en leven in alle volheid verdient.
Tragisch genoeg leven we in een wereld van
gebroken relaties waar onrecht, ongelijkheid, corruptie
en rampen miljoenen mensen van hun toekomst beroven.
Een christen wordt opgeroepen
om de onvoorwaardelijke liefde van Christus weerspiegelen
door hun leven, hun daden en woorden.
Het geven van hoop, herstel en vernieuwing voor de wereld
zijn daar een onderdeel van.
Ontwikkelingshulp in allerlei vorm is daar ook uiting van.
Hieraan moest ik denken toen hoorde over het onderstaande.

Want in veel landen worden de gelden voor ontwikkelingshulp drastisch verlaagd.
Niet alleen in Nederland, maar bijvoorbeeld ook in het Verenigd Koninkrijk
en wie weet niet van de aankondiging in de Verenigde Staten
om het budget van USAID
– dat internationaal veel hulp overeind houdt –
zeer drastisch te verlagen.
In het Verenigd Koninkrijk heeft de afkondiging
tot verlaging van het budget op ontwikkelingshulp
zelfs geleid tot het aftreden van de minister
voor Internationale Ontwikkeling Anneliese Dodds.
Ze schreef in haar ontslagbrief:

Uiteindelijk zullen deze bezuinigingen voedsel en gezondheidszorg wegnemen
van kwetsbare mensen.

De forse vermindering van ons internationale hulpbudget
brengt inderdaad levens in gevaar over de hele wereld.
De stap ondermijnt echter ook de eigen nationale veiligheid.
Een sterke aanwezigheid op het wereldtoneel
komt niet primair tot stand door militaire kracht,
maar juist door diplomatie en gerichte ontwikkelingsfinanciering.

Dodds:

In de rest van de wereld is het teleurstellend dat we waarschijnlijk
het internationale ontwikkelingsbudget gaan plunderen,
omdat de invloed van het Verenigd Koninkrijk in de wereld
vaak voortkomt uit een combinatie van onze harde macht en onze zachte macht,
onze diplomatie en onze ontwikkelingsfondsen.

Zo zien we ook in Nederland dat minister Klever
van Buitenlandse Handel en Ontwikkelingshulp
projecten stopt op het gebied van vrouwenrechten, gendergelijkheid,
beroepsonderwijs en hoger onderwijs, sport en cultuur.
En ook op hulp op het gebied van klimaat, maatschappelijk middenveld
en multilaterale samenwerking wordt flink bezuinigd.
Onder dat laatste valt bijvoorbeeld Unicef;
de VN-kinderrechtenorganisatie wordt door Klever met 50 procent gekort.

Internationale hulp is bewezen
een van de meest effectieve manieren
om welvaart en vrede te creëren.
Het is een strategische investering
in nationale en internationale veiligheid,
en is ook aantoonbaar
nuttiger en kosteneffectiever
dan militaire defensie-uitgaven.

Het verlagen van hulpbudgetten kan op korte termijn geld vrijmaken,
maar in werkelijkheid verzwakt het de invloed van de donorlanden,
ondermijnt het de wereldwijde stabiliteit
en vergroot het de veiligheidsrisico’s.
Het is niet alleen een valse zuinigheid,
maar ook een potentieel gevaarlijke
en contraproductieve beleidswijziging.

Hier zijn tien redenen waarom internationale hulp
zo’n cruciale investering in veiligheid is:

1. Het aanpakken van de grondoorzaken vermindert terrorisme.

Buitenlandse hulp helpt vrede te bevorderen,
armoede te verminderen en ontwikkeling te ondersteunen
in de meest kwetsbare regio’s.
Wanneer landen stabiel zijn,
is de kans kleiner dat ze in chaos vervallen
of broedplaatsen worden voor terrorisme en extremisme.
Door Nederland gefinancierde onderwijsinitiatieven
hebben meer dan 1,5 miljoen gemarginaliseerde meisjes onderwijs geboden,
waardoor de kwetsbaarheid van jongeren
voor extremistische rekrutering is verminderd.
Door de aantrekkingskracht van radicalisering te verminderen,
heeft deze investering bijgedragen
aan het verlagen van de langetermijndreiging van terrorisme
tegen Nederlandse burgers in binnen- en buitenland.

2. Investeren in wereldwijde gezondheid vermindert pandemierisico’s.

Virussen houden zich niet aan grenzen.
Financiering voor de ebola-respons
heeft geholpen wereldwijde uitbraken te voorkomen,
waardoor het risico op dodelijke ziekten
die zich naar Nederland verspreiden, is verminderd.
Op dezelfde manier is door te investeren in vaccinaties
tegen nieuwe stammen van Covid over de hele wereld,
is de eigen pandemieparaatheid versterkt
en de volksgezondheid in eigen land beschermd.

3. Sterkere relaties tussen landen verminderen conflicten.

Steun aan en hulp bij het trainen van politie en overheidsfunctionarissen,
versterkte de diplomatieke banden op de lange termijn
en voorkwam een terugkeer naar instabiliteit
die zich mogelijk over het hele continent had verspreid.
Dit heeft ook geholpen Nederland te positioneren
als een vertrouwde diplomatieke partner,
wat heeft geleid tot handelsovereenkomsten
en politieke allianties die de wereldwijde belangen
van Nederland ten goede komen.

4. Ondersteuning van stabiliteit vermindert gedwongen migratie.

Het wordt nu erkend dat het bouwen van ankers, en niet muren,
de beste strategie is om migratie in te dammen.
Het ontwikkelingshulpprogramma
heeft economische en sociale steun geboden
in landen als Syrië, Libanon en Afghanistan,
waardoor gedwongen ontheemding werd verminderd
en de druk op de Nederlandse grensbeveiliging werd verlaagd.
Door regio’s te stabiliseren die door conflicten zijn getroffen,
is ook Nederland in staat geweest
illegale migratie en de bijbehorende kosten
van grenshandhaving, asielverwerking en noodhuisvesting
te verminderen.

5. Het bevorderen van duurzaamheid
vermindert de schaarste aan hulpbronnen
als gevolg van klimaatverandering.

Ondersteuning van duurzame landbouw- en schone energieprojecten
in Afrika en Azië, waardoor de concurrentie
om afnemende hulpbronnen wordt verminderd
en klimaatgerelateerde conflicten worden voorkomen
die hebben bijgedragen aan het turbulenter maken van de wereld.
Dit heeft niet alleen de wereldwijde stabiliteit verbeterd,
maar ook kansen gecreëerd voor Nederlandse bedrijven
in de sectoren groene energie en duurzame ontwikkeling.

6. Veerkracht opbouwen vermindert internationale criminaliteit en instabiliteit.

Financiering is bijvoorbeeld instrumenteel geweest
bij het stabiliseren van landen,
door hun bestuur te verbeteren,
wetshandhaving op te leiden en criminaliteit en piraterij te verminderen
die niet alleen de internationale scheepvaart
maar ook het toerisme bedreigen.
Als gevolg hiervan hebben Nederlandse rederijen en toeristen
die in de regio reizen minder veiligheidsrisico’s ondervonden,
wat het vertrouwen in door het Nederland
geleide handel en reizen heeft vergroot.

7. Hongersnood en ondervoeding voorkomen vermindert politieke instabiliteit.

Financiering van projecten heeft geholpen
voedselcrises in Oost-Afrika te voorkomen,
waardoor de kans op massale migratie
en conflicten over hulpbronnen is verminderd.
Zonder die investering zou ook Nederland
waarschijnlijk veel meer hebben uitgegeven
aan humanitaire noodhulp en crisismanagement,
wat de kosteneffectiviteit van preventieve hulp aantoont.

8. Sterkere economieën in het buitenland opbouwen creëert kansen.

Handelsgerichte hulp heeft Afrikaanse landen geholpen
stabiele economieën te ontwikkelen,
waardoor handelsmogelijkheden voor Nederland zijn gecreëerd
en de afhankelijkheid van fragiele staten is verminderd.
Sterkere economieën in partnerlanden
betekenen een grotere vraag naar Nederlandse export,
wat ook ten goede komt aan Nederlandse bedrijven en werkgelegenheid.

9. Humanitaire hulp versterkt de wereldwijde invloed van een land.

Het ondersteunen van humanitaire hulp
is belangrijk om de positie van Nederland
als wereldwijde humanitaire leider te versterken
en heeft geleid tot een soft power-voordeel op het wereldtoneel.
Deze goodwill heeft geleid tot sterkere diplomatieke relaties
met belangrijke bondgenoten,
wat de Nederlandse belangen op het gebied
van handel, veiligheid en regionale stabiliteit ondersteunt.

10. Rampenbestrijding bouwt goodwill en strategische partnerschappen op.

Na de aardbeving in Haïti in 2010 heeft Nederland noodhulp verstrekt,
wat de banden met Caribische landen heeft versterkt
en het wereldwijde leiderschap van Nederland
op het gebied van crisisbestrijding heeft laten zien.
Deze inspanningen hebben de rol van Nederland
als betrouwbare partner in tijden van crisis versterkt,
wat heeft geleid tot nauwere
economische en diplomatieke relaties
met landen in het Caribisch gebied.

Kortom:
Als het Westen de hulpfinanciering opzegt,
ontstaat er een zeer significant vacuüm
waarin andere landen zullen stappen.
Rusland heeft bijvoorbeeld al Wagner-huurlingen gestuurd
om te patrouilleren
in de Centraal-Afrikaanse Republiek en Mali.
Dit is niet alleen slecht voor de burgers van die gebieden,
maar ook vanuit het perspectief
van de nationale veiligheid van Nederland.
Het zou buitengewoon zorgwekkend zijn
als Rusland in staat zou zijn
om een brede basis van invloed
en soft power op te bouwen in het mondiale Zuiden.

Met een steeds kwetsbaardere wereld
is dit het instrument dat op dit moment het meest nuttig is
voor de nationale veiligheid internationale hulp.
De toename van conflicten, migratie,
terrorisme en andere vooroorlogse omstandigheden
is direct te wijten aan de impact van armoede
– die nu 44 procent van de wereldbevolking treft, concentratie van rijkdom –
die de kans op financiële crises vergroot, verzwakte handelsroutes
– bijvoorbeeld vanwege de oorlog in Oekraïne en het Midden-Oosten,
en nieuwe handelspolitiek in de VS, en klimaatverandering –
die al die spanningen verergert.
Als Nederland in deze turbulente tijden
een effectieve verdedigingsstrategie wil,
moeten we heroverwegen om onze internationale hulpverplichtingen te verdubbelen,
en ze niet op te geven.

De Veertigdagentijd.
Als christen staat deze periode in het teken
van bezinning op je eigen christenzijn.
Ze staat in het teken van mededogen,
liefde en barmhartigheid delen
en bereid zijn om samen te werken
om het leven van mensen te veranderen.
Hulp aan een medemens is,
die ook geschapen is naar Gods beeld.
Wederkerigheid in ontwikkelingshulp
vindt zijn basis in de ontvankelijkheid
die wij leren van de liefde.
Concreet betekent dit dat wij, gevers,
allereerst zelf leren,
namelijk leren te ontvangen in het geven.
Alleen dan is er werkelijk sprake van wederkerigheid.
Een les in deze Veertigdagentijd.

 

Ergens in een kloostertuin in het Atlasgebergte in Algerije
liggen zeven eenvoudige grafstenen naast elkaar.
Ze horen bij evenzovele vermoorde monniken.
Onder hen de abt: frère Christian de Chergé.
Het verhaal achter deze grafstenen wordt gevangen
in de film ‘Des hommes et des dieux’ uit 2010.
Frère Christian en zijn zes medebroeders
bewonen een klooster in Algerije.
Christian was aanvankelijk Frans officier.
Hij werd vrienden met de Algerijnse politieagent Mohammed.
Mohammed was moslim, Christian christen.
Het stond hun vriendschap niet in de weg.
Maar anderen rond Mohammed hadden hier grote moeite mee.
Christian was voor hen een vijand: Fransman, militair en christen.
Op een dag werd Christian ingesloten door moslimfundamentalisten.
Hij vreesde voor zijn leven.
Maar Mohammed sprong er tussen en redde zo Christians leven.

Een paar dagen later werd Mohammed gevonden
bij de put achter z’n huis: gewurgd.
Zijn vriendschap met Christian en zijn reddingdaad kostten hem zijn leven.
Dit bepaalde Christians verdere leven:
iemand had létterlijk zijn leven voor hem overgehad.
Dat deed hem zoveel dat hij besloot in te treden in het klooster,
om zich te wijden aan God en de mensen.
In zijn denken en geloven werd een bepaald begrip belangrijk:
het martelaarschap van de liefde.
Dat had hij van zijn vriend Mohammed geleerd:
de liefde is bereid om te lijden omwille van de ander.
Zelfs voor de vijand.

Toen een tijd later een stel moslimfundamentalisten
de omgeving onveilig maakte, kwamen ze ook bij het klooster.
Hun leider eiste drie dingen:
de dokter van het klooster, medicijnen en geld.
Christian weigerde.
Hij schreef later:
‘Niet alleen omdat ik mijn broeders hoeder ben,
maar ook omdat ik deze broer moest hoeden,
die voor me stond,
die het nodig had om iets te ontdekken in hemzelf,
dat anders was dan wie hij geworden was (…)
ik wil niet sterven met haat, ik geloof in God, die onze Vader is.
Ik geloof in genade, voor jou en mij.’
Zo wilde Christian getuige zijn.

Maar de spanningen lopen op.
Het wordt steeds gevaarlijker en angstiger.
Op een dag zijn de kloosterlingen bijeen in de kapel om te bidden.
Ineens horen ze het geluid van een naderende gevechtshelikopter.
De helikopter richt z’n boordmitrailleur op de kapel.
Christian begint te zingen,
de broeders slaan de armen om elkaars schouder.
En tegen die herrie boven hen, tegen het dreigend geweld in, zingen ze.

Ik vind het een prachtig beeld voor ons als kerk, als gelovige.
Om tegen alles in, tegen de dreiging, de terreur, de haat,
de onverschilligheid, de lauwheid, de crisis,
de oorlog, de verdeeldheid.
Om tegen dat alles te zingen.
En moed te houden. Te blijven hopen.
Vanwege Hem, die is en die was.
Die gekomen is en komen zal.

 

Het verhaal van Jezus’ lijden en uiteindelijke dood aan het kruis,
is geen punt.
Het is een komma.
Want het verhaal gaat door.
Zo zou je het verhaal van Pasen kunnen samenvatten.
Het woord zelf, betekent zoveel als doortocht, voorbijgaan.
Geen punt, maar een komma.
Het leven gaat door.
Het leven van Jezus gaat door.
Het contact is niet verbroken,
ook al is het lijntje dat wij daarmee onderhouden
misschien wel dun geworden,
of ben je het soms even kwijtgeraakt,
dat kan.
Maar Pasen vieren, is toch steeds ook weer
van ons uit bezien, de draad oppakken.
Weer gaan staan in het licht van dat verhaal,
het verhaal van Jezus,
waarin jij zelf ook betrokken bent, hoe dan ook.

Het verhaal van bevrijding gaat door.
Zo vieren wij Pasen,
het oude verhaal, dat telkens actueel is.
Omdat het gaat over lijden en dood,
en dat is van alle tijden.
Omdat het gaat over het offer van de liefde, die alles overwint.
De liefde die van elke punt, een komma kan maken.
Het verhaal gaat door.
Het leven van Jezus is niet voorbij.
Hij leeft verder, in ons verhaal,
in daden van bevrijding.
Hij zelf trekt ons in het licht en neemt ons mee op die weg.

Pasen daagt ons uit, ten slotte,
om na te gaan,
waar in ons eigen leven,
punten in komma’s kunnen worden veranderd.
De kracht van Pasen is toch,
om onwrikbare situaties open te breken,
om ons uit onze stellingen te halen,
waarin we onszelf hebben teruggetrokken,
in eigen gelijk of in verongelijktheid.
Het kan altijd anders.
Midden in het leven van alledag,
terwijl je je misschien wel eens afvraagt
of het nou wel zoveel verschil maakt
dat Jezus uit de dood is opgestaan.
Natuurlijk maakt dat verschil!
Want omdat Hij leeft,
sta je er niet alleen voor.
Hij leeft,
Hij is erbij.
En Hij spreekt. Woorden van leven.
Maar dan moet je wel zelf ook op staan,
in beweging komen,
meegaan in de beweging van bevrijding en van leven,
die Jezus zelf heeft ingezet.
Wat wij moeten doen is onze oren spitsen.
Luisteren naar Zijn stem.
En het dan ook wágen met Hem.
Dan zál Hij je ook zegenen,
vast en zeker.

O vlam van Pasen, steek ons aan,
de Heer is waarlijk opgestaan!

Still uit besproken film: Dylan en Báez op het podium

 

Laatst zag ik de de biopic A Complete Unknown
die begint met de aankomst van Bob Dylan in New York
en eindigt met zijn optreden op het Newport Folk Festival in 1965.
Dylan begint de film als een volkomen onbekende,
aangezien hij arriveert zonder achtergrondverhaal om te delen
of, als hij dat wel heeft, een verhaal dat hij zelf heeft bedacht.
En hij eindigt de film ook als een volkomen onbekende,
omdat hij consequent alle hokjes of etiketten weigert
waarin anderen hem willen opsluiten.

Dit aspect van Dylans leven en carrière
kenmerkte ook veel van de eerdere biopics over hem,
zoals I’m Not There uit 2007.
Daarin zijn zes verschillende versies van Dylan te zien:
als dichter, wedergeboren christen, outlaw, acteur,
folkzanger en troubadour.
Suze Rotolo, die evenals Joan Báez, zijn vriendin was
gedurende een groot deel van de tijd
die in A Complete Unknown wordt behandeld,
beschreef de manier waarop hij in die tijd
invloeden absorbeerde als een spons:

Hij had een ongelooflijk vermogen om te zien en alles op te zuigen,
daar zat zijn genie in.
Het vermogen om alles wat rondvliegt te creëren.
Om het te synthetiseren.
Om het in woorden en muziek te vatten.’

Door je te richten op dit aspect van Dylans leven en praktijk,
kun je zijn opvoeding echter minimaliseren
en ook een misleidend gevoel creëren
van briljante maar volledig losstaande fasen
– in feite een reeks afwijzingen –
die zijn carrière hebben gekenmerkt.
Er zijn enkele belangrijke elementen
van Dylans leven en ideeën
die over het hoofd worden gezien,
worden onderschat of simpelweg verloren gaan
als gevolg daarvan.
Veel hiervan hebben te maken
met de specifieke uiting van spiritualiteit
die zijn werk vanaf het begin heeft beïnvloed.

Bob Dylan werd geboren als Robert Allen Zimmerman in Duluth, Minnesota, op 24 mei 1941.
Hij bracht het grootste deel van zijn jeugd,
inclusief zijn jaren op de middelbare school,
door in Hibbing, ongeveer 60 mijl ten noordwesten van Duluth.
Zijn vader en moeder, Abram en Beatie,
wiens ouders immigranten waren uit Oost-Europa,
stuurden hem en zijn jongere broer David
naar de plaatselijke synagoge voor hun Joodse opvoeding,
wat uitmondde in hun Bar Mitswa op 13-jarige leeftijd.

Als gevolg hiervan zijn Dylans liedjes
vanaf het begin van zijn carrière doordrenkt
met de zinnen en beelden uit de (Joodse) Bijbel;
Of het nu gaat om de verwijzingen
naar Judas in Masters of War
en With God on Our Side
of het citeren van Jezus
in the first one now will later be last (The Times They Are A-Changin’)
of de verhalen uit het Oude Testament
die aan het einde van When the Ship Comes in voorkomen,
waar je ook kijkt in Dylans teksten, de invloed van de Bijbel is duidelijk.

Volg die gedachte op met een andere
die de prevalentie van apocalyptische beelden
(zoals stormen, orkanen)
en gebeurtenissen opmerkt
(The hour when the ship comes in,
het moment wanneer The Times They Are A-Changin
of de nacht wanneer de Chimes of Freedom luidt, bijvoorbeeld).
Denk dan eens na over waar beelden van apocalyptische gebeurtenissen
in de westerse verbeelding voornamelijk vandaan komen
en je komt weer terug bij de Bijbel,
en met name de boeken Daniël en Openbaring.
Dat is natuurlijk wat Dylan zelf deed
na zijn wedergeboorte-ervaringen
eind jaren 70 en begin jaren 80,
maar de Bijbel was altijd de oorspronkelijke voedingsbodem
voor zijn beelden en ideeën.

Kijk dan eens goed naar een van zijn meest apocalyptische vroege nummers
A Hard Rain’s A-Gonna Fall –
en je ziet een manifest waar hij zich zijn hele carrière
aan heeft gehouden
en dat zijn werk in elk decennium
en elke verandering van richting
in zijn lange carrière belicht.
Het centrale personage in A Hard Rain’s A-Gonna Fall
verbindt zich ertoe om door een apocalyptische wereld te lopen
om te vertellen en denken en spreken en ademen en reflecteren wat hij ziet,
zodat alle zielen het ook kunnen zien.
In een veel later manifestlied – Ain’t Talkin’ – verwoordt hij het als volgt:

Ain’t talkin’, just walkin’

Through this weary world of woe …

Heart burnin’, still yearnin’

In the last outback, at the world’s end

Gedurende Dylans carrière
schrijft hij liedjes over mensen
die door het leven reizen in het aangezicht
van apocalyptische stormen
op zoek naar een vorm van verlichting
of verlossing of toegang tot de hemel.
Dus wat we in het beste werk van Dylan hebben,
is een hedendaagse pelgrim,
Dante of Rimbaud op een meelevende reis,
ondernomen in het oog van de apocalyps,
om samen met de verdoemden
in het hart van de duisternis te staan
die de cultuur van de twintigste eeuw
(en later de eenentwintigste eeuw) is.

Het staat er eigenlijk allemaal in het begin in het lied
dat hij schreef voor
en zong voor zijn held Woody Guthrie:

I’m out here a thousand miles from my home

Walkin’ a road other men have gone down

I’m seein’ your world of people and things

Your paupers and peasants and princes and kings

Hey, hey, Woody Guthrie, I wrote you a song

’Bout a funny ol’ world that’s a-comin’ along

Seems sick an’ it’s hungry, it’s tired an’ it’s torn

It looks like it’s a-dyin’ an’ it’s hardly been born

(“Song to Woody”)

Dylans liederen hebben vanaf dat moment vastgelegd
waar zijn pelgrimstocht
in het oog van de apocalyps
hem naartoe heeft gebracht;
vaak met beelden van stormen die zijn pad verlichtten.
Hij heeft de paden van politiek protest, stedelijk surrealisme,
plattelandstevredenheid, bekering tot het evangelie
en wereldmoeie blues bewandeld.
Tijdens zijn reis zag hij: zeven windvlagen waaien rond de deur van de hut
waar slachtoffers wanhoopten (Ballad of Hollis Brown);
bliksemflitsen voor degenen die verward,
beschuldigd en misbruikt zijn (Chimes of Freedom);
Desolation Road inspecteren;
de waarheid spreken met een dief
terwijl de wind begon te huilen (All Along the Watchtower);
beschutting zoeken bij een naamloze vrouw
tegen de apocalyptische storm (Shelter from the Storm);
de idiote wind door de knopen van zijn jas voelen waaien,
zichzelf herkennen als een idioot
en medelijden hebben (Idiot Wind);
een pad naar de sterren vinden
en niet geloven dat hij het had overleefd
(Where Are You Tonight? Journey Through Deep Heat);
met de langzame trein om de bocht rijden (Slow Train);
de stad uitrijden in de aanhoudende regen vanwege geloof (I Believe in You);
de oude voetstappen horen
die zich bij hem op zijn pad voegen (Every Grain of Sand);
voelde de Caribische winden,
die het verlangen aanwakkerden
en hem dichter bij het vuur brachten (Caribbean Wind);
verraadde zijn verbintenis,
voelde de adem van de storm
en ging op zoek naar zijn eerste liefde (Tight Connection to My Heart);
dan, op het laatste moment,
is het nog niet helemaal donker
maar loopt hij door het midden van nergens
en probeert hij de hemel te bereiken
voordat de deur dichtgaat (Tryin’ To Get To Heaven):

The air is getting hotter, there’s a rumbling in the skies

I’ve been wading through the high muddy water

With the heat rising in my eyes.

Everyday your memory grows dimmer.

It don’t haunt me, like it did before.

I been walking through the middle of nowhere

Tryin’ to get to heaven before they close the door.

(“Tryin’ To Get To Heaven”)

Wat voor crises we ook tegenkomen,
of ze nu persoonlijk of politiek zijn,
er is een Dylan-liedje dat zegt dat er licht is
aan het einde van de tunnel
als je ernaartoe blijft lopen
en, wat het liedje ook is,
er is een diep inzicht en medeleven
voor degenen die onderweg worstelen.

 

Hoewel gemiddeld gezien de betrokkenheid van jongeren
bij de traditionele politiek laag is,
zijn hun politieke voorkeuren verschoven.
In de afgelopen twee decennia is deze lichtjes
naar het centrum-links opgeschoven,
terwijl oudere generaties
meer naar het centrum-rechts neigen.
Tegenwoordig is leeftijd
een sterkere voorspeller van stemgedrag
dan sociale klasse,
wat een dramatische verschuiving is
ten opzichte van voorgaande decennia.
Hoewel jongeren over het algemeen liberaler zijn
zijn ze ook radicaler in hun ontevredenheid,
en daar schuilt het echte gevaar.

Wanneer jongeren zich niet gehoord voelen,
trekken ze zich niet alleen terug,
ze gaan ook op zoek naar alternatieven.
Hun frustratie heeft hen vatbaar gemaakt
voor radicale ideeën en ‘sterke verhalen’
(lees ook: [online] desinformatie).
We worden dan geconfronteerd met specifieke bedreigingen
die ons democratisch systeem kunnen ondermijnen
en verzwakken
en die ook in directe tegenspraak zijn
met fundamentele christelijke principes.
Omdat we toegewijd zijn aan kernwaarden,
staan we samen tegenover deze bedreigingen.
Jezus noemde vredestichters ‘gezegend’
en verklaarde hen ‘kinderen van God’ (Mattheüs 5,9).
In plaats van conflicten te zaaien en wantrouwen te zaaien,
worden christenen opgeroepen ‘in vrede met iedereen te leven’ (Romeinen 12,18).
In deze geest wordt christenen gevraagd
om samen te werken met individuen en instellingen
– religieus of seculier –
om te werken aan het algemeen belang
en aan de realisatie van een rechtvaardigere wereld in vrede.
Omdat elk mens van gelijke waarde en waarde is voor God,
moeten we elke poging om gelijke deelname
aan onze democratie te beperken, te onderdrukken,
te intimideren of te ondermijnen verwerpen.
Transparante en eerlijke verkiezingen zijn hiervoor noodzakelijk.

Terwijl eerdere generaties mensen zich richtten
op activisme van onderop,
protesten en maatschappelijke betrokkenheid,
is de kans groter dat de huidige jongere
wordt beïnvloed door leiders
die ze online kunnen volgen
die duidelijke, zelfverzekerde
en vaak extreme kritiek op het systeem leveren.

Het resultaat?
Ondanks sterke voorbeelden van positief activisme
die democratische middelen hebben gebruikt
om een positief verschil te maken,
is er een groeiend aantal jongeren dat democratie
als zwak en ineffectief ziet,
en dictatuur als sterk en beslissend.

Maar er is hoop.
Door jongeren direct te betrekken,
is er een kans om de lijn te veranderen.
Dat kun je doen door een stem te geven
aan leeftijdsgenoten
die laten zien wat het betekent als je democratie opgeeft.
Eén van de krachtigste stemmen is Sophia,
een onlangs 18-jarige Oekraïense vluchtelinge,
die sprak over haar ervaringen tijdens de oorlog.
Ze vertelde haar verhaal over hoe ze gescheiden werd
van haar vader die in Oekraïne vocht voor democratie.
Ze vertelde hoe Oekraïners vechten
– niet alleen met wapens, maar met hun leven –
voor de democratie die jongeren zo graag willen opgeven.
Haar boodschap was simpel: ‘Je weet niet hoe gelukkig je bent.’
Ze daagde hen uit om democratie
niet te zien als een kapot systeem,
maar als een systeem dat hun deelname vereist om te werken.
Wanneer jongeren echte verhalen horen,
van echte mensen,
beginnen ze de gevolgen te zien van de keuzes waarmee ze flirten.

Dus wat kan er gedaan worden? Hier zijn drie cruciale stappen.

Maak politiek relevant
Jongeren geven wel degelijk om kwesties als klimaatverandering,
geestelijke gezondheid en sociale rechtvaardigheid.
Maar ze worden afgeschrikt door bureaucratie,
moddergooien en slepende tijdschema’s.
Door tijd te nemen om ze de processen uit te leggen,
ze te betrekken bij de campagnes
en de toegankelijkheid tot politiek te verbeteren
en het verschil te benadrukken dat ze kunnen maken,
kunnen we ontdekken
dat deze groep de grootste troef van de democratie kan worden.

Herstel het vertrouwen in leiderschap
Schandalen en oneerlijkheid hebben jongeren cynisch gemaakt.
We hebben leiders nodig die transparant,
verantwoordelijk en bereid zijn om te luisteren.
We hebben partijen nodig die doen
wat ze in hun partijprogramma beloven.
We hebben parlementariërs nodig die toegewijd zijn
om tijd door te brengen met de jongeren
die ze geacht worden te vertegenwoordigen,
zodat vertrouwensrelaties weer mogelijk worden geacht.

Geef jongeren macht
Er zijn initiatieven, zoals interactieve live-bijeenkomsten
die één simpele waarheid bewijzen:
als jongeren zich gehoord voelen, doen ze mee.
Als ze geïnspireerd worden, doen ze mee.
Als ze de macht krijgen om deel te nemen
aan het politieke proces, doen ze mee.
Misschien als we meer ruimte creëren
waar ze kunnen spreken, leiden en handelen,
zullen ze naar voren stappen om de toekomst vorm te geven.

Nee, de geschiedenis laat zien dat democratie nooit gegarandeerd is:
elke generatie moet ervoor vechten en het moet beschermd worden.
Het vereist ook voortdurende inspanning
om ervoor te zorgen
dat het alle gemeenschappen dient
zonder zondebokken, vervolging of marginalisering.
En de geschiedenis waarschuwt ons
dat de meeste dictators zonder democratie snel tirannen worden.
Het democratische leven vereist pluralisme.
Elke regel en elk beleid
dat welke groep mensen, inclusief christenen,
boven anderen verheft door hen speciale rechten en privileges te verlenen
moet worden verworpen
Omdat vrede en stabiliteit kenmerken zijn van een gezonde democratie,
moet de toenemende vloedgolf van gewelddadige taal en gedragingen,
waaronder gewelddadige bedreigingen en acties
tegen overheidsdienaren en medeburgers worden tegengegaan.

De uitdaging waar we voor staan is urgent,
maar we moeten mensen helpen
de macht te herkennen die ze hebben
om hun wereld vorm te geven,
voordat ze die overgeven aan leiders
die die macht van ons allemaal zouden afpakken.

Dit is om maar Bijbelse taal te gebruiken,
een kairos-tijd
– een beslissend moment in de tijd,
waardoor gebeurtenissen voor komende decennia,
ja, zelfs voor generaties die nog komen,
kunnen veranderen.
We moeten opkomen voor de toekomst van de democratie.
We moeten cynisme, apathie en angst weerstaan;
ons terugtrekken brengt alleen het risico met zich mee
dat de macht in handen komt
van degenen die er misbruik van zouden maken.
We kunnen de democratie niet transformeren
tenzij we haar redden.
Als christenen zijn we mensen van hoop.
De opstanding van Jezus Christus getuigt krachtig
dat het leven de dood overwint
en dat wat komen gaat veel beter is dan wat er is;

Ook al val je ’s avonds huilend in slaap, ’s ochtends sta je juichend weer op.’(Psalm 30,6)
Met vertrouwen op Gods blijvende zorg
moeten we alle christenen en mensen van goede wil oproepen
om samen te werken de democratische geest
te doen herleven en de democratie te verbeteren.