4 oktober: Werelddierendag. Op deze dag wordt stilgestaan bij de rechten van de dieren in onze samenleving. Dat vind ik op zich een goed idee: hoe vaak lees en hoor je niet van onnoemelijk dierenleed.
Vanmorgen klikte mijn wekker aan en hoorde ik het nieuws op de radio. Een van de berichten was dat het vandaag – het is immers zondag én dierendag – mogelijk is om je (huis)dieren te laten zegenen.
Eerder deze week las ik het volgende: Dienst voor zegenen huisdier of knuffelbeer. Na eerdere kerkdiensten in Beltrum, Eibergen en Neede wordt zondag 4 oktober tijdens Werelddierendag een dierenzegening gehouden in de R.-K. Calixtuskerk in Groenlo. Bezoekers kunnen hun hond, poes, cavia, hamster, vis of kanarie meenemen naar de kerk waar de dieren worden gezegend door pastor Dick Juijn. Kinderen die geen huisdier hebben, mogen hun knuffel meenemen. Er wordt niet gecollecteerd maar bezoekers wordt gevraagd iets ‘lekkers’ mee te nemen (blikje kattenvoer of een kluif) voor het dierenasiel De Achterhoek in Winterswijk. De kerkdienst begint ’s middags om half vier.
Zoals ik al schreef, ik vind het goed dat er meer aandacht komt voor het dier. Te lang en te vaak werd het dier gezien als een product en een productiemiddel zonder enige intrinsieke waarde. Maar de laatste tijd bekruipt mij het gevoel dat de weegschaal een beetje naar de verkeerde kant doorslaat. En nu bieden kerken ook nog de mogelijkheid om dieren te laten zegenen. Een stukje nieuwe, eigentijdse spiritualiteit? Probeert men zo de vermeende kloof tussen kerk en samenleving te dichten?
Vanmorgen werd er in het bericht nog wel bij gezegd dat men er niet op moest rekenen dat meegenomen zieke dieren na zegening weer beter zouden worden.
Dat is dan wel weer jammer.
Dat is beter voor bijna alle leden van bijna alle kwetsbare groepen en bovendien goedkoper. Dit idee gaat hand in hand met wat men noemt ‘actieve solidariteit’, dit in tegenstelling tot ‘passieve solidariteit’ waarbij via het belastingstelsel een ieder betaalt voor de zorg van de ander. Actieve solidariteit betekent: mensen van kwetsbare groepen moeten zo lang mogelijk voor zichzelf zorgen of worden geholpen door de naaste familieleden of andere mensen die om hun geven. Pas in het uiterste geval is er dan nog de geïnstitutionaliseerde – inmiddels stevig uitgeklede – zorg met alle gevolgen voor zowel de mensen die gebruikmaken van dit soort áls voor de mensen die werken in de zorg.
Veel mensen vonden dat de nationale overheid te weinig deed om de mensen voor te lichten over de griep. Op tv verschenen onsmakelijke filmpjes van de Britse overheid die de bevolking van het Verenigd Koninkrijk moest waarschuwen voor de Mexicaanse griep. Groot-Brittannië is het Europese land waar de griep tot op dit moment de meeste slachtoffers maakte.
Ze hebben weinig tijd over voor activiteiten, hun weekend is al zo vol, ze ervaren een drempel om naar de kerk te gaan. Maar ze hebben wel degelijk vragen. Ze hebben wel degelijk een geloof. Ze hebben wel degelijk behoefte aan contact zo houdt Hoebe ons voor. Ze werpt de vraag op of de kerkvorm moet wijzigen voor de jonge generatie. Het is nog pril zo vervolgt Hoebe maar er wordt gezocht naar andere vormen van gemeenschap. In plaats van of naast de zondagse eredienst. Deze nieuwe groep wordt in de gemeente van Hoebe met argusogen bekeken. Hoe goed de gesprekken die ik met ze voer inhoudelijk ook zijn, hoe oprecht hun geloof ook is; zoals een ouderling eens opmerkte: we zijn als kerk geen snackbar waar je wat van je gading uit de muur kunt halen om vervolgens weer te vertrekken. Voorzitter Peter Verhoeff van de PKN gaat hierin mee met Hoebe. Volgens hem is de huidige vorm van gemeenschapsbeleving te veel gekleurd door de Reformatie en het 19e eeuwse burgerlijke verenigingsdenken. De gedachte is nog te vaak: je bent lid en dan doe je mee. Of je bent geen lid, en dan hoor je er niet bij. Zo werkt dat niet meer in deze tijd.
wat voor jouw gading is uit het scala van aanbod neemt en voor de rest de kerkelijke samenkomsten links laat liggen. Aan de andere kant onderschrijft ze stelling van Verhoeff dat het 19e eeuwse verenigingsdenken zijn tijd heeft gehad. En die stelling haalt ze naar eigen zeggen uit de Bijbel. Want de Bijbel verbindt iedereen met elkaar en met God of je regelmatig, weinig of niet naar de eredienst komt.
Richt je ‘laatste gang’ in op de wijze zoals die het meest bij je past, want het immers uw uitvaart. Het lijkt erop dat het op een vrije manier omgaan met de dood vaak uit andere culturen stamt. Niets is minder waar: er is ook in onze samenleving een tijd geweest dat men de eindigheid van het leven meer aanvaardde als iets dat bij het leven hoort, je wordt geboren en op een gegeven moment sterf je ook weer. Juist door het voortschrijdende medische inzicht is men het sterven steeds meer als anomalie van het leven gaan beschouwen.
En al deze bewegingen laten op hun manier de traditionele kerk weten dat ‘de boodschap’ anders moet worden gebracht.
Vanuit die optiek wordt de jeugdigheid geïdealiseerd, het verval van krachten en lichaam dient zo veel mogelijk worden ontkend en uitgesteld, misschien zelfs vertraagd. Daarom worden ons vanuit de cosmetische industrie allerlei smeerseltjes en middeltjes aangeboden om de vergankelijkheid van het lichaam zoveel mogelijk te verdoezelen, te ontkennen. En als het dan niet lukt met smeerseltjes, dan zetten we toch het mes in ons lichaam? Maar als de vergankelijkheid ons dan toch inhaalt dan kunnen we onze nabestaanden toch nog een leuk afscheid geven? Mensen kunnen dan sinds kort speciale komieken inhuren om de begrafenis een beetje op te leuken. Onder de titel ‘De laatste lach’ gaan twee acteurs de boer op met hun ‘humor’. Nabestaanden kunnen het duo inhuren voor bijvoorbeeld een persoonlijke sketch over de overledenen. ‘Een begraafplaats is de enige plaats waar nog geen humor wordt gebruikt, dus misschien is het wel het gat in de markt’, zeggen de Belgische acteurs tegen het Nieuwsblad.
Brandend Zand 